پایداری صادرات مرغ در گرو تنظیم بازار داخلی

به گزارش گروه کشاورزی و محیط زیست خبرگزاری صدا و سیما، روح الله زحمتکش با حضور در برنامه میز اقتصاد عصر یکشنبه شبکه خبر، تصریح کرد: شرط وزارت جهاد کشاورزی برای صدور مجوز صادرات مرغ این است که "انجمن تولیدکنندگان زنجیره ای گوشت مرغ" بازار داخلی را بر اساس قیمت های موردنظر وزارت جهاد کشاورزی تامین و مدیریت کند.

معاون امور دام وزارت جهاد کشاورزی با تاکید بر اینکه واگذاری همه بخش های زنجیره تامین، تولید و عرضه محصولات دام و طیور به بخش خصوصی با جدیت پیگیری می شود، از راه اندازی یک مرکز جدید عرضه گوشت مرغ در تهران خبر داد و گفت: "انجمن تولیدکنندگان زنجیره ای گوشت مرغ ایران" که تولید 40 درصد گوشت مرغ کشور را در اختیار دارد، بازار جدیدی برای عرضه گوشت مرغ راه اندازی می کند، تا مدیریت بالاتری نسبت به بازار میدان بهم داشته باشد.

مشروح گفتگوی روح الله زحمتکش، معاون امور دام وزارت جهاد کشاورزی در برنامه میز اقتصاد شبکه خبر:

سوال: وقتی موضوع صادرات مطرح می‌شود، مخصوصاً در محصولات کشاورزی، این مسیر به طور مکرر باز و بسته می شود و کسی که بازار برای محصولش پیدا کرده، با توقف صادرات دچار مشکل می‌شود؛ این ثبات را چطور می‌خواهید ایجاد کنید؟

زحمتکش: من فکر می‌کنم ما سال ۱۴۰۴ و ۱۴۰۳ بیش از ۳ میلیون تن گوشت مرغ تولید کردیم و بیش از ۳ میلیون تن هم مصرف داشتیم که دلیلش یارانه‌ای بود که به تولید تعلق می‌گرفت و مستقیم به مصرف کننده می‌رسید. بعد از ۱۰ دی ماه ۱۴۰۴ که ما تغییر نرخ ارز را داشتیم و یارانه با کالابرگ به مصرف کننده منتقل شد، مبلغ در نظر گرفته شده برای محصولات پروتئینی به طور کامل به محصولات پروتئینی نرسید و سطح مصرف کاهش یافت، اما تولید کنندگان با بهره‌وری قیمتی که ایجاد کرده اند، خوشبختانه دارند این سهم مرغ را در سفره مردم دوباره به سطح قبلی برمی‌گردانند و این خیلی خیلی ارزشمند است. دلیلش این است که دیگر ارزی تعلق نمی‌گیرد و در فضای رقابت با سایر اقلام، سهم مرغ دارد برمی‌گردد و انشاالله ما سطح تولید را دوباره بتوانیم به بیش از ۳ میلیون تن در همین سال ۱۴۰۵ برسانیم که این اتفاق اتفاق بزرگی است برای بخش تولید و از این رو بحث صادراتمان حتماً صادرات مستمر است.

سوال: آن زمانی که بالای ۳ میلیون تن تولید بود، صادرات چقدر بود؟

زحمتکش: صادرات حداقل بود؛ یعنی ما گوشت مرغ تا حالا بیش از ۵۰ هزار تن در سال صادرات نداشتیم.

سوال: بیشترش به مصرف داخلی می‌رسید؟

زحمتکش: بله، مصرف داخلی بود و با توجه به آن یارانه‌ای که تعلق می‌گرفت و مرغ سهم بالایی داشت، به همین خاطر سطح مصرف خیلی توسعه پیدا کرده بود و در سال ۱۴۰۱ اگر ۲ میلیون و سیصد هزار تن تولید داشتیم، در سال ۱۴۰۴ این رقم به ۳ میلیون و ۲۶۰ هزار تن رسید. 
الان سطح جوجه ریزی نشان می‌دهد که این رقم کاهش پیدا کرده ولی هر چقدر که جلوتر می‌رویم خوشبختانه دارد توسعه پیدا می‌کند و ما به سطح مصرف قبلی داریم برمی‌گردیم.

باوجود اینکه یارانه‌ای که از محصولات پروتئینی به ویژه مرغ برداشته شد، مستقیم دوباره به محصولات پروتئینی تعلق نگرفت و الان در کالابرگ، عزیزان ما وقتی مراجعه می‌کنند می‌توانند اقلام خیلی زیادی را با کالابرگ خرید کنند و الزاماً مرغ نمی‌خرند و ممکن هم هست یک جایی به اسم مرغ باشد ولی محصولات دیگر خریداری شود. اما صادراتی که امروز داریم، صادرات مستمر خواهد بود و وزارت جهاد کشاورزی در برنامه‌ریزی که با تولید کنندگان عزیز داشته، تلاشمان بر این است که در همه اقلام دام و طیور کاهش بار تمام شده داشته باشیم و در این زمینه هم موفق بودیم.

خوشبختانه در این چند ماه اخیر محصولاتمان با حاشیه حداقل سود به مصرف کننده رسیده، یعنی در مرداد ماه میانگین قیمت مصرف کننده ما ۳۲۳ هزار تومان بوده و این رقم در کشتارگاه ۳۰۰ هزار تومان بوده که دست تولید کننده ما را گرفته است. با این ۳۰۰ هزار تومان و با همه سختی‌هایی که امروز در تولید داریم باز هم تولید کننده ما یک حاشیه سود باریک دارد و تلاش می‌کنیم که بقای خودش را داشته باشد و در واقع تولیدات خودش را مستمر داشته باشد. با این کاهش بار تمام شده، علاوه بر اینکه ما در بازار داخلی می‌خواهیم که سهممان به گذشته برگردد، یک نگاه کامل و دقیقی هم به صادرات داریم و امیدواریم که انشاالله جزو کشورهای پیشرو منطقه باشیم.

سوال: الان قیمت تمام شده هر کیلوگرم گوشت مرغ برای تولید کننده چقدر در می‌آید؟ در گزارش یک و نیم دلار را دیدیم، شما چقدر درآوردید؟

زحمتکش: برای تولید کننده این رقم خیلی متنوع است اما به شکل میانگین عددی که اعلام کرده‌ایم ۲۴۰ هزار تومان مرغ زنده بوده و ۳۳۰ هزار تومان مرغ لاشه کشتارگاه بوده که البت این بحث سه ماه قبل بوده. تلاش ما این بوده که نهاده‌ها را با قیمت مناسب‌تری به دست تولید کنندگان برسانیم؛ ما کنجاله سویا را طی این سه تا چهار ماهه اخیر از ۱۲۰ هزار تومان به ۱۷۰ هزار تومان رساندیم، ذرت را سعی کرده‌ایم که در سطح حداقل قیمت نگهداریم و طی چند ماه روی ۴۲ تا ۴۳ هزار تومان نگه داشتیم که جدیداً با توجه به قیمت جهانی کمی افزایش پیدا کرده. تلاش بر این بوده که بهای تمام شده را کاهش بدهیم و تولید کنندگان ما هم بتوانند تولیدشان را داشته باشند و هم اینکه یک سود حداقل داشته باشند و خوشبختانه این موفق بوده طی این چند ماه.

سوال: اینکه می‌گویید قیمت تمام شده پایین نگه داریم، چطوری پایین نگه می‌دارید؟ دستوری نگه می‌دارید یا با افزایش تولید سعی می‌کنید این اتفاق بیفتد؟

زحمتکش: افزایش تولید باید مستمر باشد به همین خاطر تولید کننده ما نباید ضرر کند ما سعی می‌کنیم که هم تولید را افزایش بدهیم که از همه زیرساخت‌ها و ظرفیت‌هایمان استفاده شود و هم اینکه یک سود حداقلی و منصفانه‌ای را تولید کننده ما داشته باشد.

سوال: با توجه به آمار و ارقامی که گفته شد حدود ۳۰۰ هزار تن مازاد تولید داریم. برای این ۳۰۰ هزار تن برنامه‌ریزیتان چگونه است؟ آیا صادرات می‌خواهید انجام بدهید یا برنامه‌ریزی خاصی برایش دارید؟

زحمتکش: اگر دقیق بخواهم خدمتتان بگویم تولید ما ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان بوده در سال ۱۴۰۴ پس سه میلیون و ۲۰۰ هزار تن ظرفیتی است که عملیاتی شده؛ هم سال ۱۴۰۳ و هم سال ۱۴۰۴ و امروز باید به همان سطح برسیم. نسبت به قبل اگر مصرف را بخواهیم در نظر بگیریم امروز می‌گوییم که مصرف ما طی این چند ماه ابتدای سال پایین‌تر بوده ولی تلاش ما بر این است که این سطح مصرف را افزایش دهیم و در کنارش بحث صادرات را داشته باشیم که تولید مازاد با این مفهوم که به تولید کننده ما آسیب برساند پیش نیاید.
ما امروز مجوز صادرات دادیم و تولید کنندگان ما امکان رقابت در منطقه دارند. مرغ ارزبری که در کشور دارد یک دلار است ولی محصولات ما امروز با توجه به کیفیت خوبی که دارد روی یک و هشت دهم یا یک و ۹ دهم دلار است؛ یعنی هر کیلوگرم مرغ که می‌رود نزدیک به یک دلار برای ما ارزآوری دارد.

سوال: با این وضعیتی که ما داریم نهاد را به سختی تامین می‌کنیم آیا منطقی است که ما بیاییم این را تهیه کنیم و درحالی که وارد کننده دنبال مطالباتش است، ما تولید مازاد ایجاد کنیم و بعد آن را صادر کنیم؟ این را برایش توضیح منطقی دارید؟

زحمتکش: چند موضوع را کنار هم باید ببینیم؛ یکی زیر ساختی که ایجاد شده باید استفاده شود؛ چون تولید کننده ما اگر از زیرساختی که ایجاد کرده نتواند استفاده کند متضرر می شود. دوم اینکه وقتی که محصولات ما محصولات تره باری است و میزان مصرف ما ایام محور است، اگر ما بخواهیم خیلی متناسب با تقاضا تولید کنیم گاهی ممکن است که کمبودی در بازار پیش بیاید که باعث شود مصرف کننده متضرر شود.

نهاده را هم ما به آن سختی که حضرت عالی فرمودید وارد نمی کنیم، خوشبختانه دارد تامین می‌شود و به آن سختی نیست و امروز یارانه‌ای هم به آن تعلق نمی‌گیرد که ما بگوییم یارانه‌ای است که دارد از کشور خارج می‌شود. نهاده با ارز آزاد دارد تامین می‌شود و بخش عمده‌ای را بخش خصوصی دارد انجام می‌دهد، تولید را بخش خصوصی انجام می‌دهد و صادرات را هم بخش خصوصی انجام می دهد و تنها یک برنامه‌ریزی می‌خواهد که وزارتخانه انجام بدهد که تولید کننده ما متضرر نشود و انشاالله بتوانیم یک رویکرد صادراتی قوی و مستمر برای کشور داشته باشیم.

سوال: در ایام مختلف که ما نوسان داریم، ایام را می‌شود پیش‌بینی کرد اما وقتی مجوز صادرات می‌دهیم و می‌گوییم که این اتفاق بیفتد، ممکن است هر لحظه یک بخشنامه‌ای بدهید و جلوی صادرات را بگیرید، پس این آن ضمانت را نمی‌تواند ایجاد کند. برای اینکه ما تولید داخل و مصرف داخل را حواسمان بهش باشد، برای این چه برنامه‌ای داری آیا این تضمین را شما به صادر کننده می‌دهید که در یک سال آینده شما می‌توانید صادرات داشته باشید؟

زحمتکش: ما تمام تلاشمان این است که بحث تولیدات ما به سطح یکپارچگی برسد؛ فردی یا مجموعه‌ای که ما بهش کجوز صادرات می‌دهیم متعهد به تنظیم بازار هم هست. یعنی امروز انجمن زنجیره تولید کننده یکپارچه گوشت مرغ، وقتی ما ۱۰ هزار تن مجوز صادرات می‌دهیم، به شرطی می‌دهیم که بازار مرغ را با قیمتی که ما اعلام می‌کنیم بتواند کنترل کند. با توجه به اینکه خودشان ۴۰ درصد تولیدات مرغ کشور را دارند انجام می‌دهند، این توانمندی را دارند که همواره قیمت گوشت مرغ را بتوانند تنظیم کنند.

ما فردا یک افتتاحی داریم که یک بازار ویژه انجمن زنجیره تولید کنندگان گوشت مرغ افتتاح می‌کنیم که بتواند مدیریت بالاتری داشته باشد نسبت به میدان بهمن که در واقع امروز به عنوان نماد قیمت بیشتر در کشور مطرح است.

سوال: یک بازار فیزیکی هم هست؟

زحمتکش: بله یک بازار فیزیکی که صرفاً در اختیار انجمن زنجیره تولیدکنندگان گوشت مرغ است. ما تمام عزیزانی که بحث مجوز صادرات بهشون می‌دهیم متعهدشان می‌کنیم به قیمت داخل و خود این برنامه‌ریزی را هم در سطح زیادی به خودشان می‌سپاریم. به همان میزان که شما متعهد می‌شوید به صادرات، بازار داخل را هم شما متعهد شدید که برنامه‌ریزی با خودتان باشد.

سوال از آقای رضا مبصری، دبیر انجمن تولید کنندگان زنجیره گوشت مرغ: آقای مبصری الان وضعیت تولید چگونه است؟

مبصری: همانطور که جناب آقای زحمتکش توضیح دادند خوشبختانه الان وضعیت تولید وضعیت خوبی است. تولید با تمام توان انجام می‌شود و همانطور که گفتند به هر حال ما محاسبات مان می‌گوید که یک مازاد عرضه‌ای داریم که این مازاد عرضه دارد باعث زیان تولید کننده می‌شود و اگر سریعتر بخش‌های دوم و سوم تقاضا را برایش باز نکنیم حتماً در میان مدت باعث خواهد شد که ما بازخورد منفی بگیریم و تولید کاهش پیدا کند، بنابراین باید هرچه سریعتر این تمهیدات اندیشیده شود و بخش مازاد تولید حتماً برای صادرات مورد استفاده قرار بگیرد.

سوال: شما گفتید که به هر حال باید فکری برای این مازاد کرد اگر فکری نکنیم تولید کاهش پیدا می‌کند؛ پس این مازاد کم می‌شود دیگر، یعنی مصرف کننده داخلی که متضرر نمی‌شود و قیمت که افزایش پیدا نمی‌کند؟

مبصری: من عرضم دقیقاً این بود که ما برای اینکه روند تولید متوقف نشود یا کاهش پیدا نکند باید برای مازاد عرضه فکری کنیم.

سوال: آقای مبصری الان این مازاد چقدر است؟ عددی که گفته شده حول و حوش ۳۰۰ هزار تن است، این رقم درست است؟

مبصری: بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تن ما مازاد تولید داریم.

سوال: الان آیا با برنامه‌ریزی این مازاد ایجاد شده یا نه؟

مبصری: بله، ببینید به هر حال بعد از حذف ارز ترجیحی ما مقدار تولیدی که داشتیم طبیعی بود که با تقاضای داخلی نخواند و این مازاد مقداری که مازاد بر آن تولیدی بود که ما از گذشته داشتیم. در واقع یک چیزی حدود ۴۰۰ هزار تن بیشتر از مصرف داخلی داریم و این در دوران گذشته مصوب شده در کارگروه تولید که ما مازادی داشته باشیم که قابلیت عرضه در بازارهای جهانی داشته باشد.

سوال: حالا این مازاد مجوز صادرات داده شده؟ الان مجوز صادرات دارید؟

مبصری: بله مجوز صادرات را داده‌اند و ما تاکنون حدود ۸۰۰۰ تن تقاضا را ارسال کردیم و ایشان هم تایید کرده‌اند و الان در گمرک مشغول امور آن هستیم.

سوال: شما الان بر اساس یک زنجیره‌ای باید تولید کنید، این تولید هم مداوم باید انجام شود و مازاد هم بر اساس مصرف یک مقدار بالا و پایین می‌شود، بازار صادراتی که ایجاد کردید هم نباید از بین برود، این را چگونه شما تضمین گرفته‌اید از آقای زحمتکش و دوستانشان که این صادرات مداوم باشد و بازاری که شما رفتید پیدا کردید با یک بخشنامه هوا نشود؟

مبصری: ببینید اولاً من عرض کنم من قبلاً هم در مصاحبه‌هایی که داشتم عرض کردم روند گذشته نشان می‌دهد که بر خلاف قوانین ممکن است هر لحظه دوباره یک دستورالعمل ناگهانی بیاید و این احتمال وجود دارد اما ما توصیه‌مان به دوستان این بوده که اصلاً این روند قطع نشود، بلکه با بعضی از موانع تعرفه‌ای استفاده شود تا مقدار صادرات کاهش پیدا کند و بیشتر بازار داخلی از این منتفع شود.
ما پیشنهادمان این است که حتماً این دستورالعمل‌های ناگهانی متوقف شوند و به هیچ عنوان دستورالعمل ناگهانی مبنی بر توقف داده نشود و از طریق موانع تعرفه‌ای اگر هم قرار شد کاری انجام شود آن هم با صلاح دید و پیش آگهی حتماً اتفاق بیفتد تا ما بازارهای منطقه‌ای را از دست ندهیم.

سؤال: الان هزینه تمام شده شما چگونه است؟ ما در گزارش هم عدد و ارقامی را داشتیم، شما برای این که این هزینه تمام شده را پایین بیاورید، حتی در بازار بین‌المللی هم بتوانید بهتر رقابت کنید، چه برنامه‌ای دارید؟

مبصری: معمولاً لازمه رقابت در بازارهای بین‌المللی؛ کاهش هزینه است، یکی از مواردی که به آن اشاره کردند، ساختار اساسی زنجیره‌های تأمین ماست. ما زنجیره‌های تولیدمان از وضعیت صرفه‌جویی در مقیاس استفاده می‌کنند، یعنی همین افزایش تولید و تقسیم هزینه بر واحد تولید باعث می‌شود که ما مزیتی برای صادرات پیدا کنیم و هزینه تمام شده ما کاهش پیدا کند. این هم به تعدیل قیمت بازار داخلی کمک می‌کند و هم بازار صادراتی، از طرف دیگر ما غیر از مزیت صرفه‌جویی در مقیاس، به هر صورت در تأمین مواد اولیه و بازارهای بین‌المللی هم با انتخاب‌های بیشتری مواجهیم و همین‌ها کمک می‌کند که باز ما بتوانیم مقدار بیشتری را در بازارهای ترجیحی با قیمت‌های مختلف بفروشیم، همه اینها باعث می‌شود که هزینه‌های ما تعدیل شود، از همه مهمتر؛ ما در خرید و تأمین مواد اولیه خود هم قدرت چانه‌زنی بالاتری داریم و اینها همه باعث خواهد شد که هزینه‌های ما کمتر شود، ضمن این که ساختار ما اصلاً ساختار زنجیره‌ها ایجاد شده برای این که ما بهره‌وری بهتر و بیشتری هم داشته باشیم؛ از طریق ضریب تبدیل‌های بهتر یا FCRهای بهتر، تلفات کمتر و شاخص‌های بالاتری که در زنجیره‌ها معمولاً اتفاق می‌افتد. اینها مسائلی است که باعث می‌شود ما متوسط قیمت تمام شده خود را بتوانیم کاهش دهیم و ظرفیت تولید را به هر صورت کنترل کنیم.

سؤال: این زنجیره تولید الان درست عمل می‌کند؛ یعنی به صورت کامل کار خود را انجام می‌دهد یا دچار نقص است؟

مبصری: ما حدود ۴۰ درصد تولید کشور را در اختیار داریم و این ۴۰ درصد با یک مشخصات و شاخص‌های بهتری در زمینه بهره‌وری کار می‌کند و ما نزدیک به هفت تا هشت درصد بهره‌وری بهتری داریم و هزینه‌های تمام شده پایین‌تر که این باعث می‌شود ما بتوانیم رقابت کنیم. برای مثال، الان قیمتی که ما به بازار جهانی برای صادرات می‌دهیم، چیزی بین یک و ۷۵ تا یک و هشت دهم دلار در کیلو است که اگر قیمت آن را با دلار آزاد امروز محاسبه کنیم؛ همان ۳۲۵ هزار و ۶۰۰ تومان می‌شود و اگر با ارز آن بخواهیم مقایسه کنیم چیزی حدود ۲۸۴ تا ۲۸۵ هزار تومان است. در هر حال ما این توان رقابت را در این سطح قیمت داریم، البته نباید بگذریم که ممکن است رقبای منطقه ما بعد از ورود ما کارهای مبتنی بر دمپینگ انجام دهند یا از بعضی کمک‌های دولتی خود استفاده کنند.

سؤال: قیمت تمام شده مرغ‌ مثلاً ترکیه زیر یک دلار است، درست است؟

مبصری: مرغ زنده زیر یک دلار شاید داشته باشند، نمی‌دانم البته، فکر نمی‌کنم، ولی مرغ آماده مصرف‌شان حتماً از این بالاتر خواهد بود. قیمت تمام شده مرغ منجمد برای صادرات در دنیا، همین الان چیزی حدود یک و ۵۷ تا یک و ۶۷ است.

سؤال: آقای زحمتکش الان قیمت این مرغ وارداتی که ما از ترکیه می‌آوریم قیمتش چند است؟ یک و نیم دلار است یا زیر آن است؟

زحمتکش: بالای دو دلار وارد کردیم، الان دیگر وارد نمی‌کنیم.

مبصری: راجع به قیمت تمام شده صحبت کردم که گفتم یک و ۵۷ تا یک و ۶۷ است، ولی قیمت صادراتی بالای دو دلار است؛ حدود دو دلار.

سؤال: آقای زحمتکش بحث تعیین تعرفه‌ها؛ یعنی یک تضمینی به صادرکننده هم شما بدهید که در یک بازه‌ای بداند که مثلاً در شش ماه آینده می‌تواند مثلاً کارش را انجام دهد.

زحمتکش: یک نکته را لازم است تأکید کنم؛ ۳۰۰، ۴۰۰ یا ۵۰۰ هزار دلار که می‌گوییم؛ این مازاد ظرفیت است، مازاد تولید نیست. در تولید این را اذعان داریم که تولیدکننده‌های ما هم هنوز صادرکننده حرفه‌ای نیستند، به همین خاطر مازاد تولید را طوری نگه نمی‌داریم که تولیدکننده ما خدای ناکرده متضرر شود. ما ذخایر استراتژیک را می‌خواستیم تکمیل کنیم طی دو ماه اخیر نزدیک ۴۰ هزار تن پشتیبانی مرغ و دام با قیمت ۳۶۹ هزار تومان از تولیدکننده خریداری کرد و حمایت کامل داشتیم از تولید‌کننده، این ۴۰ هزار تن را به جای این که بخواهیم واردات کنیم از تولیدکننده‌های خودمان تأمین کردیم. ما برای پایان هفته جاری روزی هزار تن تولید را توسعه دادیم، چرا؟ چون پایان ماه صفر است و بعد هم شهریور ماه، مسافرت‌ها و موضوعاتی که داریم؛ عروسی و موضوعاتی که پیش می‌آید تقاضا افزایش پیدا می‌کند. الان وارد جوجه‌ریزی که در این پنج تا شش روز اخیر اتفاق افتاده، وارد تولید گوشت مهر ماه می‌شود که خرید کاهش پیدا می‌کند؛ با توجه به شروع مدارس و خریدهایی که خانواده‌‌ها برای دانش‌آموزان انجام می‌دهند، مصرف مرغ آنها کاهش پیدا می‌کند، ما از الان صادرات جوجه را کلید زدیم و این هفته صادرات جوجه را شروع کردیم تا تولید گوشت مرغ ما مازاد نشود؛ یعنی بلافاصله تنظیم می‌کنیم.

وظیفه ما این است که طوری برنامه‌ریزی کنیم که نه تولیدکننده ما متضرر شود، نه این که خدای ناکرده مصرف‌کننده بخواهد حتی هزار تومان برای خرید بیشتر بدهد، برای ما این درد است و نمی‌خواهیم در این شرایط مردم ما بخواهند پول مازاد برای محصولی که برای سفره‌شان می‌خرند، بدهند، ما روی بعد برنامه‌ریزی طوری پیش می‌رویم که تولیدکننده‌های ما به میزانی که توانمندی در بعد صادرات نشان دهند، ما تولید را توسعه می‌دهیم، ولی اگر احساس کنیم روی بعد صادرات نمی‌توانند موفق عمل کنند، حتماً متناسب با نیاز داخل پیش می‌بریم.

سؤال: در مورد استفاده از یارانه‌هایی که اتفاق می‌افتد؛ مثلاً انرژی که با قیمت کمتری نسبت به جاهای دیگر ما به تولید کننده می‌دهیم، حالا با ناترازی کاری نداریم، الان هم که همتی شده و به هر حال از دو روز به یک روز کاهش پیدا کرده، اما به هر حال اینها مؤثر است، چرا هزینه تولید ما همچنان با این یارانه‌ای که در مورد انرژی وجود دارد، همچنان بالاست؟

زحمتکش: به نظر من بالا نیست، این که امروز آقای مبصری می‌فرمایند که ما هشت هزار تن امروز تقاضا داریم و بحث صادرات آن را هم ما به آنها مجوز دادیم که صادر می‌کنند، این جای افتخار است برای کشور ما. این که امروز ما صادرات پودر شیرخشک و تخم مرغ داریم، باعث افتخار است. درست است یارانه به انرژی در کشور ما تعلق می‌گیرد، ولی ما افزایش هزینه‌هایی هم متناسب با شرایط کشورمان داریم، ولی تولیدکننده‌های ما همچنان با تولیدکننده‌های منطقه رقابت می‌کنند و یک کشوری مثل ترکیه در همسایگی ما به صادرات خود چیزهای تشویقی می‌گذارد و به تولیدکننده‌های خود حتی در گمرک بحث تشویقی آنها را پرداخت می‌کند. امروز تولیدکننده‌های ما این موضوع را ندارند، خودشان تولید، بازاریابی و صادر می‌کنند و می‌توانند رقابت کنند با همه مشکلات و سختی‌هایی که شما روی بعد تأمین نهاده فرمودید، این اتفاق دارد می‌افتد. این هم جای شکر دارد، هم افتخار.

سؤال: چند منظوره‌ است؛ آن طرف وضعیت شاید سخت باشد، اما در نیروی کار باز قیمتی که برای ارزان بودن نیروی کار به هر حال مؤثر است در قیمت تمام شده که الان وجود دارد و نسبت به کشور دیگری که هست، یا بحث انرژی یا موارد دیگر، به نظر می‌رسد باید به گونه‌ای حرکت کنیم که بتوانیم این را رقابت‌پذیر کنیم، حتی در کشورهای دیگر، حتی اگر کشورهایی که ما با آنها کار می‌کنیم به سمت تولید هم حتی رفتند، باز هم مزیت صادراتی در اینها داشته باشیم؛ اینها هم اگر در بحث صادراتی وجود داشته باشد، به نظرم می‌تواند مؤثر باشد. آقای مبصری در مورد این بازاری که گفته شد قرار است اتفاق بیفتد، این بازار چگونه است؟ یک توضیحی درباره این بازار بدهید.

مبصری: الان بازاری که به طور عادی شکل گرفته، میادین تهران را علی‌الخصوص می‌شناسید، به این شکل است که آن محصولی که ما تولید می‌کنیم می‌آید در یک میدانی، به آن میادین، واسطه‌ها مراجعه و خرید می‌کنند، دوباره ممکن است واسطه دست دومی داشته باشیم و نهایتاً زنجیره توزیع می‌رسد به مغازه‌ها و بعد به مصرف کننده نهایی. تصمیم ما این است که در این بازار جدیدی که الان شروع کردیم و راجع به آن توضیح دادند، این روند را معکوس کنیم، یعنی زنجیره‌ها در آن‌جا مستقر شوند و خودشان وظیفه توزیع را مستقیماً تا مبادی عرضه به مصرف‌کننده نهایی پیش ببرند، بنابراین دو یا حتی سه واسطه اینجا حذف خواهند شد و این کمک خواهد کرد به این که هم این زنجیره توزیع شفاف‌تر شود و هم هزینه مصرف‌کننده ما و قیمت نهایی برای آن پایین‌تر تمام شود و شفاف‌تر هم دریافت کنیم.

سؤال: الان این بازار از آقای زحمتکش هم پرسیدم، فیزیکی است؟ یعنی جایی را شما تعبیه می‌کنید برای این قضیه؟

مبصری: بله، اصلاً این مکان الان دیده شده، محل آن هم خود آقای دکتر حتماً می‌گویند؛ میدان شباهنگ در جنوب تهران است که الان ما استقرار را به تدریج در آن‌جا انجام می‌دهیم و ان‌شاءالله این برنامه را پیش خواهیم برد تا سطحی که روزی ۴۰۰ تا ۶۰۰ تن بتوانیم در تهران هم به میادین و هم به مراکز مصرف نهایی عرضه کنیم.

سؤال: الان این دو؛ مرکز بهمن با مرکز شباهنگ؛ رقابت قیمتی هم باهم دارند یا نه؟

مبصری: امیدواریم که در میان‌مدت این اتفاق بیفتد. منظورتان از رقابت قیمتی در عرضه است یا در هزینه‌ها؟

سؤال: بله، چیزی که دست مصرف‌کننده‌ها در انتها می‌رسد؟

مبصری: بله، حتماً، عرض کردم ما سعی‌مان در اینجا این خواهد بود که آن دو سه دست واسطه‌ای که اینجا ایجاد ارزش نمی‌کنند در اینجا حذف کنیم و اصلاً زنجیره توزیع را خودمان مستقیماً انجام دهیم.

سؤال: چقدر این بازار قرار است کمک کند؟ مراکز عرضه آن متفاوت است، یعنی اگر از بازار بهمن به جاهای مختلفی می‌رود، دیگر از این بازار شباهنگ قرار نیست به آنجاها برود؛ جاهای دیگری قرار است توزیع شود؟

زحمتکش: اول این که در بازار شباهنگ دیگر متولی عرضه، خود زنجیره‌ها هستند، زنجیره‌ها نسبت به ما متعهد هستند با قیمتی که ما به آنها اعلام می‌کنیم باید با آن قیمت عرضه کنند، یعنی دیگر فضایی نیست که بگوییم کالا متنوع است و ما شخص خاصی را نمی‌توانیم متولی آن بحث قیمت بدانیم. اینجا زنجیره‌ها متعهد به قیمت هستند که ما به آنها اعلام کردیم و عرضه می‌کنند. دوم این که واسطه‌ها حذف می‌شوند، یعنی مستقیم مغازه‌ها می‌توانند بروند در میدان شباهنگ خرید کنند و با قیمتی هم که دارد. این فضای تنظیم بازار، خیلی به ما کمک می‌کند و ما انجمن زنجیره‌ها را متعهد کردیم که ان‌شاءالله بتواند یک قیمت با ثبات برای گوشت و مرغ داشته باشیم، در تخم مرغ هم سعی می‌کنیم حتماً همین برنامه را پیش ببریم.