از تماس با نویسندگان آثار خوب تا زندگینامه رهبر شهید

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا وسیما، این نویسنده در بخشی از سخنانش از تماس‌های دفتر رهبری با نویسندگانی که آثا ر آنها مورد توجه رهبر شهید قرار گرفته بود و خبر داد و در بخشی از سخنانش به ذکر خاطرات شفاهی رهبری و تبدیل آن‌ها به کتاب گفت.

مشروح این گفت‌و‌گو را در ادامه می‌خوانید:

سوال: آقای مومنی شریف از حوزه محرم بگویید، وضعیت کتاب در حوزه ادبیات داستانی به ویژه در حوزه بزرگسال را چطور می‌بینید؟

مومنی شریف: میدانی که امروز بی‌نظیر است در تاریخ کشورمان توام با یک روشن بینی هم است علی القاعده کار شده اگر کار نمی‌شد که اینطور نمی‌شد فکر می‌کنم بخشی از اینها به ادبیات ما برمی‌گردد البته در اینجا باید تصریح کنم ادبیات شعری ما بسیار جلو است هم در قدیم در نگه داشتن نهضت عاشورا و هم امروز به ویژه همیشه پیشگام بودند که نقش ممتازی دارند که هنر‌های دیگر فاصله دارند این شعرا قلمرو‌هایی را پیش رفتند به جا‌هایی رسیدند که حالا که من در حوزه رمان و داستان هستم خیلی فاصله داریم.

سوال: اشاره به داستان نویسی خودتان هم کردید چقدر خود شما در کتاب‌هایتان به این مقوله پرداختید می‌بینم که دو تا از عناوین نام آشنای خودتان را هم در برنامه آورده‌اید..

مومنی شریف: من خودم به طور مستقل به عاشورا نپرداختم هرچند آرزوی هر نویسنده و هنرمندی است ولی معمولاً در همه کارهایم گریزی هم به کربلا و عاشورا زدم که در این دو کتاب می‌بینید هست و بقیه آثارم هم اشاره است.

سوال: بله در ماه و بلوط به طور مشخص به چه بخش‌هایی از آن اشاره شده است؟

مومنی شریف: بخشی است در واقع ذکری است که در کردستان خوانده می‌شود به نام جدالحسین که اینطور است که حضرت سیدالشهدا در روز عاشورا در آخرین لحظات دارد خودش را معرفی می‌کند که من چه کسی هستم، پدر و مادر من چه کسی بودند، من چه کسی هستم خیلی هم حماسی و عارفانه است.

سوال: کتاب در کمین گل سرخ که در مورد شهید صیاد شیرازی است چطور؟

مومنی شریف: اگر می‌خواهید این را بخوانم.

سوال: بله حتما

مومنی شریف: آن روز عاشورا بچه در بغل دید در مجلسی عزاداری است، در بالای مجلس سید نورانی است که با دست به او اشاره می‌کند پیش آ، دعایی خواند و بعد گفت تو نگران علی نباش به صدای گریه فرزندش چشم گشود تا دو روز بچه تب داشت، اما مادر هیچ نگران نبود و می‌دانست نگهدار علی کس دیگری است..

سوال: معمولاً تحقیقات زیادی درباره کتابخوانی رهبر انقلاب داشتید و کار‌های زیادی انجام دادید از مواجهه خودتان با این مقوله بفرمایید.

مومنی شریف: کتاب یکی از عناصر اساسی زندگی رهبر شهیدمان بود از کودکی با کتاب بزرگ شده بودند و تا آخرین لحظات عمر مبارکشان هم با کتاب مانوس بودند و معتقد بودند که هیچ چیز جای کتاب را پر نمی‌کند، رهبر شهید می‌فرمودند من پیش از انقلاب در تهران فقط در رفت و آمد در اتوبوس شرکت واحد که جایی می‌رفتم یک کتاب قطور را خواندم یعنی می‌شود اگر واقعاً مسئله ما باشد راهش هم پیدا می‌شود..

سوال: رهبر شهیدمان بازدید‌هایی داشتند از نمایشگاه بین‌المللی کتاب که خیلی تاریخی شد و تصویر‌های ماندگاری از این نمایشگاه به یادگار گذاشته برای اهالی قلم که حالا این یک اثرگذاری عینی بود در این بازدید‌ها خودشان هم گفته بودند نقش ترویج مطالعه را دنبال می‌کنند ولی در زمینه کتاب و مطالعه به ویژه تربیت اهل قلم چه اثرگذاری داشتند؟

مومنی شریف: اهل قلم را تشویق می‌کردند، کارشان را پیگیری می‌کردند یکی از ویژگی‌های ایشان که می‌تواند برای دیگران هم قابل تاسی باشد اگر یک کتاب خوبی می‌خواندند معمولاً راحت‌ترین کار این بود که از طریق دفترشان با نویسنده‌ها تماس گرفته شود بگویند که آقا فرمودند من کتاب شما را خواندم و تشکر کنم یا مثلاً نقاط مثبت کتابشان را می‌گویند ما یک فهرست بلند بالایی داریم که آقای مختارپور اینها را احصا کردند کسانی هستند که حضرت آقا کتاب‌های آنها را خواندند و گفتند از همین طریق با آنها تماس گرفته شود یا در گونه‌های مختلف بالاخره به اطلاع آنها رسانده و بالاتر از همه آنها تقریظ بوده، یک وقت‌هایی کتاب به دلایل زیادی که الان فرصت نیست به آن بپردازیم ایشان برای کتاب یک تقریظی نوشته‌اند ایشان فرموده‌اند این تقریظ یادداشت منتشر بشود این گاهی به خاطر خود کتاب است، گاهی به خاطر قلم نویسنده است و گاهی به خاطر موضوع است غیر از این یکی از دغدغه‌های همیشگی ایشان در نمایشگاه‌های کتاب مسئله کاغذ بود..

سوال: درباره خود رهبر شهید هم کتاب نوشته شده است؟

مومنی شریف: ایشان برای زندگی خودشان یک وقتی را هم گذاشتند تاریخ شفاهی خودشان را بخشی از این تاریخ شفاهی را حداقل تا انقلاب را در ۱۶۰ و چند جلسه این را بیان کردند در یک جلسه‌ای که بنده هم توفیق حضور داشتم در آن جلسات اینها را بیان کردند یک منبع بسیار خوبی خواهد بود.

مؤمنی شریف: اینها را بیان کردند یک در واقع منبع بسیار خوبی خواهد بود برای در واقع نوشتن کتاب راجع به ایشان یا ساختن مستند راجع به ایشان.

سؤال: هنوز آن کتاب منتشر نشده، آن که در جلسه شفاهی گفته شده بود؟

مؤمنی شریف: آن همه بله ان شاءالله که امیدوار هستم که رهبر عزیزمان اجازه بفرمایند که کار‌هایی صورت بگیرد در زمان لازم منتشر بشود.

سؤال: دیگر چه کتاب‌هایی بوده؟

مؤمنی شریف: سه تا کتاب حداقل می‌توانیم نام ببریم که ایشان روایت خودشان از زندگی خودشان است منتشر شده است، یکی از آن کتاب خون دلی که لعل شد به زبان عربی در لبنان منتشر می‌شود در مراسم رونمایی کتاب هم شهید سید حسن نصرالله سخنرانی قرائی داشتند، کتاب «روایت آقا» که در واقع روایت حضرت آقا از آقای خودشان مرحوم پدرشان آیت الله سید جواد خامنه‌ای هست.

سؤال: دیگر چه کتابی داریم؟

مؤمنی شریف: و کتاب دیگر در واقع «آقای ایرانشهر» هست آقای رحیم مخدومی مال خاطرات ایشان و خاطرات دیگران از زمان تبعید ایشان در ایرانشهر را منتشر کردند.

مؤمنی شریف: حضرت آقا در حوزه تاریخ اسلام هم صاحب نظر بودند هم صاحب نظریه، من به دو مورد اشاره می‌کنم، یکی در واقع کتاب «آفتاب در مصاف» هست بخشی از در واقع نگرش ایشان راجع به عاشورا است و کتاب مهمتر و کوتاه‌تر که خود ایشان قبول داشتند مجموعه ۴ سخنرانی ایشان هست به نام ۴ گفتار نظریه ایشان راجع به نهضت عاشورا را بیان می‌کنند.

سؤال: این ایام ما یک سری اجتماعات مردمی داشتیم که همانطور که شما‌ها هم اشاره کردید در واقع می‌تواند برآیند تقریظ‌ها و کتاب‌های مختلفی باشد که فرهنگ ایثار و حماسه را ترویج می‌کرد خود این اجتماعات چقدر ظرفیت در واقع ترویج کتابخوانی را داشته و چقدر از آن استفاده شده است؟

مؤمنی شریف: یعنی من یقین دارم بعد از این یک کسانی که اندیشمندان بزرگ جهانی مسئله ایران و ملت ایران و هویت ایرانی را برای آنها مسئله خواهد شد و راجع به آن حتما خواهند نوشت من فکر می‌کنم هنرمندان عزیز ما، اندیشمندان عزیز ما تا می‌توانند از این فرصت استفاده کنند ببینند ان شاءالله وقتی که فهمیدند آن را منعکس کنند یکی از توصیه‌های رهبر شهید ما به هنرمندان این بود که ایران را بشناسید و آن را بشناسانید الان واقعا این فرصت مغتنمی برای ما هست اطلاع دارم بعضی از نویسندگان، بعضی هنرمندان در میدان دارند کار انجام می‌دهند الان ولی باز من فکر می‌کنم که همه بیایند.

سؤال: و اینکه یک حساسیت‌هایی هم رهبر انقلاب داشتند درباره مسئله کتاب حالا شما اشاره فرمودید در مورد موضوع کاغذ، چه چالش‌هایی را بیشتر روی آن به خصوص محتوایی مدنظر داشتند مثلا درباره کودک و نوجوان، مثلا در مورد

کتابخوانی چه نکته‌هایی مد نظرشان بود؟

مؤمنی شریف: ایشان به شدت معتقد بودند که کتاب‌های خوب باید منتشر بشود.

مؤمنی شریف: معتقد بودند که ما در حوزه تغذیه، در حوزه دیگر نهایتا یک استاندارد‌هایی داریم آنها رعایت می‌شود یک جا‌هایی مسئول هستند شما نمی‌دانم یک غذای آلوده را یک شیر آلوده را، یک لبنیان آلوده را اصلا اجازه نمی‌دهند که دست مشتری برسد یک جا‌هایی در واقع سریع وزارت بهداشت جا‌های دیگر نهایتا می‌آیند در حوزه کتاب و شعر معتقد بودند که به ویژه برای سنین پایین‌تر باید در واقع یک همچنین استاندارد‌هایی وجود داشته باشد این یک نکته بود پس کتاب سالم یکی از دغدغه‌های ایشان بود.

مؤمنی شریف: و می‌فهمیدند، چون کتابخوان بودند اینها بعضی کتاب‌ها ناسالم‌اند به ویژه در حوزه ترجمه، اینها، معتقد بودند که این کتاب‌هایی که این طوری دارد منتشر می‌شود گاهی از آن هم پشتیبانی می‌شود حمایت می‌شود معرفی می‌شود در بعضی جا‌های دیگر اینها قصد و غرض‌های دیگری دارند، مسئله بعدی در واقع دسترسی آسان به کتاب و یکی از دغدغه‌های ایشان باز در حوزه محتوا بحث تاریخ بود معتقد بودند که ملت ما به ویژه جوانان عزیز ما آن طور که باید و شاید با تاریخ آشنا نیستند خیلی تأکید داشتند و معتقد بودند که ملتی که تاریخ خودش را نشناسد ممکن است در بزنگاه‌ها پایش بلغزد و روی تاریخ هم بسیار تأکید داشتند.

مؤمنی شریف: حتی عمده رمان‌هایی که ایشان معرفی کردند رمان‌های در حوزه تاریخ هستند رمان‌های تاریخی هستند من می‌خواهم اینجا اشاره کنم ایشان بخشی از تاریخ غرب را از طریق رمان هایشان در واقع شناخته بودند.

سؤال: مثل کتاب ریشه‌ها و خیلی از کتاب‌های دیگری که در این حوزه‌ها معرفی کردند.

مؤمنی شریف: بله همین طوری هست که می‌فرمایید که شمال جنوب که ایشان می‌فرمودند که ما آن قدر که از طریق این کتاب دو تا شمال و جنوب داریم. شمال و جنوب جی ایکس هستش که در حوزه در واقع مربوط می‌شود به جنگ‌های داخلی آمریکا ایشان می‌فرمودند که ما آن قدر از طریق این کتاب، این رمان تاریخ آمریکا را مردم آمریکا را شناختیم ازطریق کتاب‌های دیگر ممکن نبود، یک نکته‌ای داشتیم تشبیه، تشبیه قشنگی است می‌فرمودند تاریخ صرف مثل این هست که شما با هواپیما از روی یک شهری پرواز می‌کنید رد می‌شوید خانه‌ها را از آن بالا می‌بینید خیابان‌ها را ولی کوچک می‌بینید ولی اجمالا در واقع یک کلیاتی از آن شهر، شما در واقع به دستتان می‌آید، اما رمان این هست که این قدر شما دوربین شما آمده در یک خانه شما این خانه را می‌بییند آن مردم و آن شهر را فقط در حد یک خانه می‌بینید از آنجا با افکار مردم آشنا می‌شوید با آرزوهایشان آشنا می‌شوید با رسم و رسوم زندگی شان اشنا می‌شوید در واقع رمان تاریخی را در کنار خواندن تاریخ بسیار مؤثر می‌دانستند.

سؤال: بله بسته مطالعاتی گسترده رهبر شهیدمان داشتند از کتاب‌های رمان و ادبیات، کتاب‌های دینی که نمی‌توانیم جمع بکنیم همه اینها را در واقع در یک برنامه، ممنون از اینکه همراه ما بودید ..