کشف بقایایی از کوره های سفالگری دوره مس سنگی در تپه باستانی قلعه گلی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ؛ علی اصغر نوروزی سرپرست هیئت باستان‌شناسی گفت: تپه و محوطه باستانی قلعه گلی در مجاورت روستای قلعه افغان و در میان دشت خانمیرزا با قریب پانزده هکتار وسعت به عنوان یک مرکز استقراری در ادوار مختلف کانون توجه گروه‌های انسانی بوده و به عنوان یک نقطه مرکزی و مهم همواره نقش بارزی ایفا کرده است.

عضو هیئت علمی پژوهشکده باستان‌شناسی اظهار کرد: شهرستان خانمیرزا یکی از بخش‌های سه گانه حوزه فرهنگی سه دهستان لردگان در استان چهارمحال و بختیاری است. دشت خانمیرزا بزرگترین و مهمترین دشت میان کوهی در این استان است که همواره در طول تاریخ واسطه توان های محیطی و قابلیت های کشاورزی و مرتعی از اهمیت خاصی برخوردار بوده است.

این باستان‌شناس با بیان‌اینکه تپه باستانی عظیم قلعه گلی ابتدا در مطالعات باستان‌شناسی دهه ۵۰ بعنوان یک مرکز مهم دوران مس سنگی شناسایی و معرفی شد افزود: سپس در مطالعات و گمانه‌زنی باستان شناختی سال ۱۳۷۵ به سرپرستی اینجانب آجر نوشته‌ای به خط میخی ایلامی از سلسه شوتروکی های ایلام میانه کشف شد. مطالعات تکمیلی یافته‌های گمانه‌زنی و همچنین شواهد سطحی اهمیت محوطه را به عنوان یکی از مراکز مهم سیاسی و مذهبی امپراطوری ایلام در نواحی کوهستانی آشکار ساخت.

سرپرست هیئت باستان‌شناسی افزود: کاوش باستان‌شناختی سال‌جاری در این تپه که به منظور انجام لایه‌نگاری و شناسایی ادوار استقراری موجود در تپه و سیاست گذاری مطالعات و کاوش‌های آتی تدوین شده بود با مجوز پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری و تأمین اعتبار و همکاری موثر معاونت میراث‌فرهنگی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با موفقیت در خردادماه سال جاری به پایان رسید.

سرپرست کاوش باستان‌شناختی قلعه گلی افزود: کاوش باستان‌شناختی در تپه یاد شده بصورت یک گمانه پله ای به عرض ۲ و طول ۳۶ متر با وجود شرایط دشوار و پیش بینی نشده با دقت و وسواس انجام شد. در این گمانه که در دامنه شرقی تپه باستانی قلعه گلی مورد کاوش قرار گرفت. در لایه های فوقانی آثار و شواهد معماری ارزشمندی از یک قلعه مستحکم قرون میانه اسلامی متشکل از بقایای باروی چینه ای و فضاهای خشتی و سطوح آجری بقایای معماری خشتی و آجری بدست آمد.

او تصریح‌ کرد: شناسایی و مطالعه آثار دیوارهای سترگ خشتی و شواهد معماری آجری با آجرهای مرغوب و خوش ساخت تدفین انسانی و قطعات کتیبه های میخی ظروف سفالین و آجری دوران ایلام با نشانه های تعمیر یا تجدید متوالی یک سازه بزرگ و مهم احتمالا سیاسی و مذهبی دوران ایلام که قبلا در شواهد مکتوب مکشوفه در محل بدان اشاره شده بود یکی دیگر از دستاوردهای ارزشمند کاوش اخیر است.

نوروزی با اشاره به اینکه در زیر این آثار به شواهد مهمی از بقایای استقراری حجیم دوران مس سنگی میانه و جدید برخورد شد افزود: از این میان بقایایی از کوره های سفالگری شواهدی از فعالیت های صنعتی دوره مس سنگی محل را آشکار ساخت. در بخش تحتاتی کارگاه کاوش آثار استقرای طولانی توام با نوعی سفال ساده و خشن و خوش پخت دست ساز به همراه تعداد کثیری تیغه های سنگی مورد مطالعه قرار گرفت که بر اساس بررسی و مطالعات اولیه این شواهد می تواند معرف مقطع مهمی از دوران کمتر شناخته شده پایان نوسنگی و آغاز مس سنگی در این بخش از زاگرس باشد.

سرپرست کاوش باستان‌شناختی قلعه گلی گفت: بر اساس مطالعات انجام شده شواهد باستان‌شناختی مدفون در این تپه و محوطه باستانی مهم زاگرس مرتفع دال بر اهمیت و مرکزیت متناوب این محل در منطقه‌ای است که برای هزاران سال بخش هایی از گروه های کوچ نشین قدرتمند ساکن در مناطق مرتفع و منطبق بر سرشاخه های رود خروشان کارون را در خود پذیرا بوده است.

این باستان‌شناس با بیان اینکه از نکات مهم‌و جالب توجه این کاوش حفاظت و مرمت و پوشش فلزی کارگاه و فراهم آوردن امکان بازدید برای گروه های تخصصی و علاقمندان است تصریح‌ کرد: انتظار می رود با برنامه ریزی و کاوش در بقایای باستان شناختی محوطه یاد شده ضمن روشن شدن زوایای تاریکی از گذشته این سرزمین امکان ارایه بقایای معماری و شواهد دوران تاریخی تپه قلعه گلی در قالب سایت موزه باستان‌شناختی گام موثری در رشد گردشگری فرهنگی در منطقه مستعد خانمیرزا و همچنین استان چهارمحال و بختیاری برداشته شده و نوید بخش فصل نوینی از مطالعات باستان شناسی در استان باشد.