تدوین اطلس کاربری اراضی اصفهان

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مرکز اصفهان؛ پژوهشگر حوزه منابع آب و آبخیزداری مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان گفت: با بهره‌گیری از تصاویر ماهواره‌ای پیشرفته و هوش مصنوعی برای نخستین بار اطلس کاربری اراضی استان را با دقت مکانی ۱۰ متر تدوین کردیم.

بهرام چوبین افزود: نقشه‌های قبلی یا بدون دقت مکانی لازم بودند و یا جامعیت لازم را نداشته و استان را پوشش نمی‌دادند که برای جزئیات مورد نیاز در برنامه‌ریزی‌های محیطی، منطقه‌ای و شهری پاسخگو نبودند.

وی گفت: در این اطلس، برای نخستین‌بار کل استان به تفکیک شهرستان‌ها با دقت ۱۰ متر در نظر گرفته شده که برای دستیابی به این دقت از تلفیق تصاویر ماهواره‌ای سنتینل-۱ و سنتینل-۲ (شامل داده‌های راداری و اپتیکی) و با بهره‌گیری از سامانه گوگل ارث انجین به عنوان یک بستر پردازش ابری استفاده شده است.

وی در خصوص نقش فناوری‌های نوین در این طرح نیز گفت: تصاویر خام ماهواره‌ای به تنهایی گویای نوع کاربری اراضی نیستند بنابراین تلفیق داده‌های اپتیکی سنتینل-۲ با داده‌های راداری سنتینل-۱ (باند‌های VV و VH) موجب بهبود تفکیک کلاس‌ها، به ویژه در تفکیک عوارض شهری و مناطق مرتعی شده و جهت ارتقاء دقت طبقه بندی از شاخص‌های طیفی مانند NDVI و NDWI به عنوان لایه‌های کمکی استفاده شده است.

این پژوهشگر درباره کاربرد اطلس تولید شده در مدیریت سرزمین ادامه داد: این داده‌ها یک پایگاه داده اولیه برای حوزه‌های مختلف از جمله برنامه‌ریزی شهری، مطالعات زیست محیطی، کشاورزی و مدیریت بحران است.

وی گفت: در مدیریت منابع آب نیز این نقشه‌ها برای شناسایی سطوح آبی، برآورد نیاز آبی محصولات کشاورزی و پیش‌بینی رواناب مورد استفاده قرار می‌گیرند.

بهرام چوبین افزود: در پایش تغییرات زیست محیطی نیز، امکان ردیابی تغییرات کاربری اراضی در بازه‌های زمانی مختلف و ارزیابی تخریب منابع طبیعی را فراهم می‌آورند.

وی گفت: این اطلس همچنین در برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، به عنوان لایه‌ای پایه برای تصمیم‌گیری‌های کلان و تدوین طرح‌های آمایش سرزمین عمل می‌کند.

وی ادامه داد: اطلس حاضر با ارائه نقشه‌هایی با توان تفکیک مکانی بالا، ابزاری کارآمد در اختیار پژوهشگران، برنامه‌ریزان و مدیران اجرایی قرار می‌دهد تا بتوانند گام‌های مؤثری در جهت مدیریت پایدار منابع طبیعی و حفاظت از محیط زیست بردارند.

وی گفت: مرکز تحقیقات در نظر دارد این اطلس را در بازه‌های پنج تا ۱۰ ساله به‌روزرسانی کند و همچنین دستورالعمل و کد‌های برنامه‌نویسی این طرح آماده شده است و قابلیت تعمیم کامل به سایر استان‌های کشور را دارد.

بهرام چوبین افزود: این اطلس به عنوان یک زیرساخت علمی، آماده ارائه به مدیران و پژوهشگران است و بدین منظور، اطلاعات و داده‌های پایه برای فعالیت‌های پژوهشی و غیرتجاری از طریق ارتباط با مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان در اختیار متقاضیان قرار خواهد گرفت.

نبود نقشه‌های دقیق و به‌روز از کاربری اراضی، همواره یکی از چالش‌های اساسی در مدیریت منابع طبیعی کشور بوده است.

داده‌های جهانی رایج مانند کوپرنیکوس با قدرت تفکیک مکانی ۱۰۰ متر نیز جزئیات لازم برای تصمیم‌گیری‌های محلی را در اختیار مدیران و پژوهشگران قرار نمی‌دهند و در همین راستا، محققان بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات کشاورزی اصفهان با تلفیق تصاویر راداری و اپتیکی ماهواره سنتینل و با به‌کارگیری مدل‌های یادگیری عمیق، برای اولین بار موفق به تهیه اطلسی جامع و با دقت بالا برای استان اصفهان شدند.