بیانیه اساتید حوزه علمیه ایران در خصوص بیانیه اخیر الازهر

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما، ۱۵۰ نفر از علما و اساتید شیعه و سنی حوزه علمیه ایران در خصوص بیانیه اخیر الازهر بیانیه ای را صادر کردند . 

بسم الله الرحمن الرحیم

الازهر الشریف، به‌مثابه یکی از کهن‌ترین نهاد‌های علمی جهان اسلام، در دوره زعامت شیخ محمود شلتوت رحمه‌الله، با به‌رسمیت‌شناختن مذهب جعفری در کنار مذاهب اربعه اهل‌سنت، تصویری ماندگار از عقلانیت فقهی، انصاف علمی و اهتمام به وحدت امت اسلامی ارائه کرد. همین میراث تقریب‌گرایانه، جایگاه الازهر را در وجدان مسلمانان، نهادی مرجع و مورد اعتماد کرده است.

بر پایه همین احترام تاریخی، ما جمعی از علما و اساتید حوزه‌های علمیه ایران، بیانیه اخیر الازهر را با دقت مطالعه کردیم؛ بیانیه‌ای که در آن، اقدامات دفاعی جمهوری اسلامی ایران با تعابیری، چون «تجاوز» و «بغی» توصیف شده است. این داوری، از منظر فقه اسلامی و موازین انصاف، با واقعیت‌های میدانی و مبانی مسلم دفاع مشروع سازگار نیست؛ زیرا قرآن کریم دفاع در برابر تجاوز را مشروع، بلکه لازم دانسته است: «وَقَاتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ الَّذِینَ یُقَاتِلُونَکُمْ» (البقرة: ۱۹۰).

این ملاحظه آن گاه جدی‌تر می‌شود که برخی دولت‌های حاشیه خلیج فارس بر خلاف آیه شریفه «وَلَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّی وَعَدُوَّکُمْ أَوْلِیَاءَ تُلْقُونَ إِلَیْهِم بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ کَفَرُوا بِمَا جَاءَکُم مِّنَ الْحَقِّ» (مائده: ۵۱) با در اختیار قراردادن پایگاه‌های نظامی و ظرفیت‌های لجستیکی و اطلاعاتی خود، زمینه تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونی علیه جمهوری اسلامی ایران را فراهم ساخته‌اند. با وجود این سوابق، نادیده‌گرفتن منشأ تجاوز و تمرکز انحصاری بر واکنش دفاعی ایران، با معیار‌های داوری عادلانه و با مفاد آیه شریفه «فَمَنِ اعْتَدَى عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَى عَلَیْکُمْ» (البقره: ۱۹۴) ناسازگار می‌نماید.

با کمال تعجب، بیانیه اخیر الازهر، مدعی حملات جمهوری اسلامی ایران به غیرنظامیان و تاسیسات اقتصادی برخی کشور‌های حاشیه خلیج فارس شده است. در حالی که حملات جمهوری اسلامی ایران کاملا دفاعی و بر اساس مبانی فقهی محدود به ایام نبرد ۴۰ روزه و صرفا متوجه پایگاه‌های نظامی متجاوز مرتبط با آمریکا بوده است. سکوت الازهر در برابر فجایع گسترده حملات آمریکا از خاک و آسمان و دریای کشور‌های حاشیه خلیج فارس، به‌ویژه امارات، بر علیه ایران، جای تأمل دارد. آیا الازهر نمی‌توانست با ارسال نامه‌ای یا صدور بیانیه‌ای یا اعزام گروهی به شهرستان میناب، خود را شریک غم پدران و مادران ۱۶۸ کودک دختر و پسر دانش آموز مدرسه شجره طیبه کند و همچون برخی گروه‌های اعزامی از علمای شیعه و اهل‌سنت به میناب، سنت اسلامی تسلی به خانواده‌های داغدار را انجام دهد؟!

در این زمینه، دوگانگی مواضع الازهر، شبهه تأثیر فشار‌های حاکمیتی و گرایش‌های قومیتی را تقویت می‌کند و جایگاه استقلال و تقریب‌گرایانه این مرکز علمی را تضعیف می‌کند. در حالی که الازهر ایران را به احترام حاکمیت و قوانین بین‌المللی دعوت می‌کند، بر خلاف آیه شریفه «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُونُوا قَوَّامِینَ لِلَّهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ» (مائده: ۸) درباره تجاوز‌های رژیم صهیونیستی و تأسیس پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشور‌های عربی همجوار ایران سکوت کرده است. این موضع متناقض، با عمل به مقتضای آیه شریفه «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِن جَاءَکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا أَنْ تُصِیبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِینَ» (حجرات: ۶) و سوابق روشن الازهر در تقریب و عقلانیت، ناسازگار است.

ما امضا‌کنندگان این نامه، بر اساس آیه شریفه «ادْعُ إِلَى سَبِیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ» (نحل: ۱۲۵) ضمن تأکید بر استقلال علمی و ضرورت تحقیق مستقل و بازنگری فقهی-حقوقی، الازهر شریف را دعوت می‌کنیم هیاتی برای دیدار از آثار تجاوز‌های آمریکایی-صهیونی در ایران اعزام کند و مناسبات علمی و گفتگوی مستقیم میان مراکز اسلامی خصوصا حوزه علمیه قم را تقویت کند. آمادگی داریم در چارچوب انصاف و عدالت، هرگونه مناظره فقهی و علمی با اساتید برجسته الازهر داشته باشیم.

از خداوند متعال خواستاریم قلوب مؤمنان را به سوی حق و عدالت هدایت و وحدت امت اسلامی را مستحکم کند.