پخش زنده
امروز: -
ایران، ابرقدرت چهارم جهانی؛ ترامپ در بنبست سیاست خارجی
تحولات اخیر در روابط ایران و آمریکا، دونالد ترامپ را در موقعیتی دشوار قرار داده است. در حالی که ایران با اتکا به توانمندیهای نظامی و مقاومت خود، به عنوان قدرت چهارم جهانی مطرح شده، آمریکا با گزینههای نامطلوب و شکستهای پیدرپی در سیاست خارجی خود مواجه است.
به گزارش گروه تاریخ خبرگزاری صداوسیما، ترامپ که با شعار صلح از مسیر جنگ وارد میدان مقابله با ایران شد، امروز مردد بین انتخاب بد و بدتر، مجبور به توافق با ایران شده است.
هرچند به هر حال نشاندن طرف امریکایی که پیش از مذاکرات قبل و بعد از جنگ با ایران نتیجه مذاکره را تعیین کرده بود، دستاوردی بزرگ به شمار میرود.
دستاوردی که به پشتوانه پایمردی و توان نظامی ملت ایران حاصل شده است.
اما در این برهه، عقبنشینی چندباره ترامپ از ادامه جنگ نظامی با ایران، پیروزی مضاعفی است که نتیجه آن به اذعان متحدان غربی آمریکا به بروز ابرقدرت چهارم جهانی، یعنی ایران شده است.
همانطور که پروفسور «رابرت پیپ»، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو و مدیر پروژه دانشگاهی امنیت و تهدیدها (CPOST)، به آن اذعان کرده و گفته است: «جهان باید با این واقعیت کنار بیاید که ایران رسماً به عنوان چهارمین قطب قدرت جهانی در کنار آمریکا، روسیه و چین ظهور کرده است. ایران با سلاح قرار دادن مقتدرانه جغرافیا در تنگه هرمز و اعمال تسلط بر خطوط مواصلاتی انرژی، عملاً نبض اقتصاد بینالملل را به دست گرفته است. تهران اکنون در حال تثبیت هژمونی ژئوپلیتیک و نفتی خود است.»
حال بعد از گذشت حدود ۴۰ روز از آتشبس درخواستی امریکا، ترامپ ۳ گزینه بیشتر پیش رو ندارد: یک، بازگشت به جنگ که به شکست و هزینه بیشتر برای او منجر خواهد شد؛ دو، توافق با ایران و پذیرش شروط ایران؛ سه، ادامه آتشبس، که هر سه به ضرر وی خواهد بود.
اما در مورد گزینه سوم و ادامه وضع موجود (محاصره دریایی/نه جنگ)، تنها چاره آمریکا لغو محاصره دریایی است. افزایش قیمت نفت و تأثیرات منطقهای و حتی جهانی این اقدام، بهویژه در تأمین برخی کالاهای مورد نیاز آمریکا، نشان میدهد که این سیاست در نهایت به ضرر آمریکا تمام خواهد شد و میتوان آن را یک شکست دیگر برای این کشور ارزیابی کرد.
هرچند نمیتوان از فشار اقتصادی حاصل از محاصره دریایی برای ایران چشم پوشی کرد، اما ایران طی ۴ دهه گذشته با انواع تحریمهای ناعادلانه غرب مواجه بوده است و همین تجربه باعث شده تا کشور بتواند در برابر چنین فشارهایی تابآوری بالایی داشته باشد و در حوزه اقتصادی با چالش جدی مواجه نشود.
البته از نظر جان مرشایمر، نظریهپرداز برجسته روابط بینالملل و استاد علوم سیاسی دانشگاه واشنگتن، دو گزینه بیشتر پیش روی ترامپ نیست.
جان مرشایمر که جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران را فاجعهای راهبردی برای ایالات متحده توصیف کرده است، میگوید: «گزینه اول پیش روی ترامپ، پذیرش شکست و انجام توافقی است که به نفع ایران باشد و گزینه دوم، ادامه فشار نظامی با امید به تسلیم ایران است.»
ارزیابی نهایی این نظریهپرداز روابط بینالملل از جنگ ایران بسیار صریح است: این جنگ در آینده در کتابهای تاریخ به عنوان
«بزرگترین اشتباه فاجعهبار سیاست خارجی ایالات متحده» ثبت خواهد شد.
پژوهشگر و نویسنده: طیبه السادات حسینی
نظر شما