کشف گورستان دوره آهن و اشکانی در مرزن آباد

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مازندران، سرپرست هیئت کاوش محوطه تاریخی چاسر الیت مرزن‌آباد چالوس، با اشاره به اهمیت راهبردی این محوطه در مطالعات باستان‌شناسی شمال کشور گفت: محوطه تاریخی چاسر الیت، مشتمل بر سه بخش چاسر، خرچران و گردکوک در سال ۱۳۹۸ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و شواهد متعددی از تداوم زیست انسانی از دوره آهن، اشکانی و ساسانی تا دوره اسلامی و صفوی در آن شناسایی شده است.

حسین نعمتی، با تاکید بر ویژگی‌های اقلیمی و جغرافیایی منطقه افزود: با توجه به شرایط طبیعی و ارتفاعات پیرامونی، فرضیه سکونت‌های فصلی، کوچ‌نشینی و استقرار‌های موقت در این محوطه تاریخی، از منظر مطالعات انسان‌شناسی و باستان‌شناسی فرهنگی، بسیار قابل توجه و قابل دفاع است.

او با تشریح روند مطالعات میدانی این محوطه تاریخی گفت: فصل نخست کاوش‌ها با هدف تعیین عرصه و حریم محوطه انجام شد و در فصل دوم که سال ۱۴۰۳ اجرا شد، عملیات گمانه‌زنی در نقاط مختلف تپه تاریخی در دستور کار قرار گرفت.

سرپرست هیئت کاوش چاسر الیت گفت: نتایج این گمانه‌زنی‌ها به شناسایی بقایای معماری مسکونی با بهره‌گیری از مصالح بومی نظیر چوب، سنگ لاشه و سنگ‌های رودخانه‌ای منجر شد که بیانگر سازگاری هوشمندانه ساکنان منطقه با بستر طبیعی و محیط پیرامونی است.

نعمتی مهم‌ترین دستاورد فصل دوم کاوش‌ها را کشف گورستانی متعلق به عصر آهن و دوره اشکانی دانست و ادامه داد: در این گورستان مجموعه‌ای قابل توجه از ابزار‌های جنگی شامل تیغه سرنیزه، شمشیر، دشنه و زوبین کشف شد که می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره ساختار‌های نظامی، آیین‌های تدفینی و مناسبات اجتماعی جوامع ساکن منطقه در ادوار تاریخی ارائه کند.

سرپرست هیئت کاوش چاسر الیت از کشف مجموعه‌ای متنوع از زیورآلات تاریخی خبر داد و گفت: دستبند، گردنبند، مهره‌های تزئینی لباس، گوشواره، سنجاق سر و انگشتر‌هایی از جنس برنز، آهن و نقره از جمله اشیای به‌دست‌آمده از این محوطه است که از منظر مطالعات فرهنگی، هنری و فناوری ساخت فلزات، دارای اهمیت ویژه‌ای هستند.

او با اشاره به برخی یافته‌های منحصر‌به‌فرد این محوطه افزود: کشف مهری نفیس از جنس شبق با نقش بز کوهی، ابزار‌های مرتبط با ریسندگی و به‌ویژه ریتونی کم‌نظیر از دوره اشکانی با نقش اسب، از شاخص‌ترین آثار مکشوفه این فصل است که به احتمال فراوان کارکرد‌های آیینی و تشریفاتی داشتند و در بازخوانی نظام‌های نمادین و باور‌های فرهنگی جوامع باستانی منطقه نقش تعیین‌کننده‌ای می‌توانند ایفا کنند.

نعمتی همچنین از کشف تعدادی ظروف سالم تاریخی در این محوطه خبر داد و افزود: سلامت و تنوع این آثار، ظرفیت مطالعات تطبیقی ارزشمندی را در حوزه باستان‌شناسی شمال ایران فراهم می‌کند.

سرپرست هیئت کاوش چاسر الیت با اشاره به محدودیت‌های مالی پروژه گفت: با وجود پیش‌بینی اعتبار ۸۰ میلیون تومانی برای فصل هفتم کاوش، تاکنون ۵۴ میلیون تومان به هیئت کاوش پرداخت شده که این مسئله روند مطالعات میدانی را با دشواری‌هایی مواجه کرده است.

او تبدیل محوطه تاریخی چاسر الیت به سایت‌موزه یا موزه منطقه‌ای را از اهداف کلان این طرح برشمرد و تأکید کرد: با تکمیل فرآیند تعیین عرصه و حریم و همچنین تأمین اعتبارات لازم از سوی فرمانداری و وزارت میراث‌فرهنگی، زمینه برای اجرای کاوش‌های گسترده‌تر و معرفی شایسته این ظرفیت ارزشمند تاریخی به مردم غرب مازندران، به‌ویژه جامعه محلی مرزن‌آباد، فراهم خواهد شد.