نگاهی به کتاب «تاریخ یزد» تألیف جعفری

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز یزد، «تاریخ یزد» اثر ماندگار «جعفر بن محمد بن حسن یزدی»، مشهور به «جعفری»، نخستین کتابی است که به‌طور اختصاصی به اخبار و تحولات یزد در قرن نهم هجری پرداخته است. اهمیت این اثر در آن است که تصویری دقیق از جایگاه والای یزد در آن دوره ارائه می‌دهد؛ دوره‌ای که یزد به واسطه کثرت مدارس علمی و مراکز فرهنگی، قطب تمدنی مهمی محسوب می‌شده است.

نویسنده کتاب که خود از سادات حسین‌شهر یزد، شاعر و از صاحب‌منصبان دستگاه دیوانی بوده، با تخلص «جعفری» این اثر را به رشته تحریر درآورده است. این کتاب ارزشمند نخستین بار در سال ۱۳۳۸ به کوشش استاد فقید، ایرج افشار، در تهران منتشر شد و به دلیل غنای محتوایی، در سال ۱۳۴۳ تجدید چاپ گشت.

ساختار این اثر در ده بخش (قسم) تدوین شده است که سیر تاریخی و جغرافیایی یزد را پوشش می‌دهد:

•    بخش‌های تاریخی: از قصه دارا و اسکندر و دوران ملوک فرس آغاز شده و به بررسی دوران حکمرانی سلسله‌های مختلف از جمله بنی‌امیه، بنی‌عباس، ابومسلم خراسانی، یعقوب لیث، آل سبکتگین، سلجوقیان (دوره علاءالدوله گرشاسب)، اتابکان و سلاطین آل مظفر می‌پردازد.

•    بخش‌های توصیفی: قسمت‌های هفتم تا دهم کتاب، منبعی غنی برای پژوهشگران معماری و تاریخ اجتماعی است که به توصیف مساجد، منابر، مدارس، خانقاه‌ها، مزار اولیا، مقابر، باغستان‌ها و قنات‌های تاریخی یزد اختصاص دارد.