پخش زنده
امروز: -
نشست خبری وزیر امور خارجه:
مذاکرات فعلی از کمبود اعتماد رنج میبرد
وزیر امور خارجه کشورمان در نشست خبری در سفارت ایران در دهلینو با اشاره به روند مذاکرات با آمریکاییها تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران هیچگونه اعتمادی به طرف آمریکایی ندارد و این بیاعتمادی ریشه در عملکرد گذشته واشنگتن دارد.
به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما، سید عباس عراقچی در پایان نشست بریکس در هند در یک کنفرانس خبری در محل سفارت جمهوری اسلامی ایران در دهلی نو گفت: پیامهای متضادی که از آمریکا دریافت میکنیم و هر روز مواضع متفاوتی میگیرند. گاهی اوقات در یک روز دو پیغام متفاوت دریافت میکنیم. برخی طرفها میخواهند مذاکرات را به هم بزنند و آمریکا را وارد جنگ کنند و امیدواریم مذاکرات به عقلانیت برگردد و از مسیر مذاکرات به راهکار برسیم. ایران هرگز سلاح هستهای نخواسته است. بارها گفتهایم ما بمب اتم نمیخواهیم. ما برنامه صلح آمیز هستهای داریم.
عراقچی درباره تنگه هرمز گفت: تنگه باز است و همه کشتیها میتوانند عبور کنند به جز کشورهای متخاصم. آنهایی که میخواهند رد شوند باید هماهنگی صورت دهند. عبور بی ضرر از تنگه برای ما اهمیت دارد و کمک میکنیم. ما با محاصره دریایی مواجهیم. با عمانیها در حال مشورت هستیم و امیدواریم این ترتیبات در آینده به نتیجه برسد. کشوری که به آمریکا کمک کرد طرف مستقیم این تجاوز علیه ایران بود.
رئیس دستگاه دیپلماسی به دیدارش با نخست وزیر و وزیر خارجه هند اشاره کرد و گفت: ما مواضع نزدیکی با هم داریم. میتوانیم با طرف هندی همکاری کنیم. وضعیت تنگه هرمز پیچیده است و در حال تلاش هستیم که کمک کنیم این موضوع حل شود.
وزیر امور خارجه گفت: در واقع این دومین باری بود که مذاکرات با ایالات متحده را آغاز کردیم، اما درست در میانه مذاکرات و در اوج روند دیپلماسی، آنها تصمیم گرفتند به ما حمله کنند و این بسیار تأسفبار بود.
عراقچی افزود: ما از همه کشورهایی که این حمله را محکوم کردند قدردانی میکنیم. همچنین از دولت و مردم هند که همبستگی و همدردی خود را با مردم ایران ابراز کردند سپاسگزاریم و کمکهای بشردوستانهای را که دولت هند بهعنوان نشانهای از همبستگی ارائه کرد، ارج مینهیم. این موضوع برای ما بسیار ارزشمند است.
وی خاطرنشان کرد: همانطور که میدانید اکنون در وضعیت آتشبس قرار داریم؛ هرچند این آتشبس بسیار شکننده است، اما تلاش میکنیم آن را حفظ کنیم تا فرصتی برای دیپلماسی فراهم شود و بتوان به یک راهحل دیپلماتیک و مذاکرهشده دست یافت. در واقع، درباره ایران هیچ راهحل نظامیای وجود ندارد. آنها بارها ما را آزمودهاند، اما ما هرگز در برابر فشار یا تهدید تسلیم نشدهایم و در برابر هرگونه تجاوز و فشار مقاومت کردهایم. همچنین در برابر تحریمها نیز ایستادگی کردهایم.
رئیس دستگاه سیاست خارجی گفت: بیش از چهل سال است که کشور و مردم ما هدف تحریمهای شدید و ظالمانه آمریکا قرار دارند، اما این تحریمها نه اراده ما را تغییر داده و نه سیاستهای ما را. مردم ایران تنها به زبان احترام پاسخ میدهند. هر زمان که با زبان احترام، دیپلماسی و مذاکره با ما سخن گفته شده، ما نیز متقابلاً پاسخ مثبت دادهایم و از راهحلهای دیپلماتیک استقبال کردهایم. اکنون، پس از چهل روز جنگ، زمانی که آمریکا از دستیابی به اهداف خود در تجاوز علیه ایران ناامید شد، دوباره پیشنهاد مذاکره داد. ما به مذاکره علاقهمند هستیم، اما تنها در صورتی که طرف مقابل جدی باشد و واقعاً بهدنبال مذاکرات واقعی باشد.
عراقچی گفت: ما به آمریکاییها اعتماد نداریم؛ این یک واقعیت است و همین مسئله بزرگترین مانع در مسیر هر تلاش دیپلماتیک به شمار میرود. همه میدانند که ما دلایل فراوانی برای بیاعتمادی به آمریکا داریم، در حالی که آنها دلیلی برای بیاعتمادی به ما ندارند. در سال ۲۰۱۵ ما همراه با آمریکا، سایر اعضای شورای امنیت و آلمان به توافق هستهای رسیدیم؛ توافقی که به برجام معروف شد. بیش از دو سال مذاکره کردیم و به توافق بسیار خوبی دست یافتیم؛ توافقی که جهان آن را بهعنوان دستاوردی برای دیپلماسی جشن گرفت. اما تنها یک سال پس از اجرای آن، دولت جدید آمریکا در نخستین دوره ریاستجمهوری ترامپ، بدون هیچ توجیه و دلیلی از توافق خارج شد؛ در حالی که ایران بهطور کامل به همه تعهدات خود پایبند بود. سپس دوباره وارد مذاکرات شدیم. پس از چند دور گفتوگو، آنها تصمیم گرفتند به ما حمله کنند و جنگی دوازدهروزه رخ داد. امسال نیز بار دیگر پیشنهاد مذاکره دادند و ما سه دور مذاکره برگزار کردیم؛ ابتدا در مسقط و سپس دو دور در ژنو.
وی افزود: آخرین دور مذاکرات در بیستوششم فوریه برگزار شد. وزیر امور خارجه عمان، دوست عزیزم بدر البوسعیدی که نقش میانجی را داشت، در پیامی اعلام کرد که پیشرفتهای مهمی حاصل شده است. پیش از انتشار آن پیام نیز متن آن را به هر دو هیئت ایرانی و آمریکایی نشان داده بود و هیئت آمریکایی هم تأیید کرد که پیشرفتهای قابلتوجهی به دست آمده و امیدوارند بهزودی توافق نهایی حاصل شود.
اما تنها دو روز بعد، در بیستوهشتم فوریه، آنها همراه با اسرائیل علیه مردم ما دست به تجاوز زدند؛ بنابراین مهمترین مسئله اکنون موضوع اعتماد است. ما به هیچوجه نمیتوانیم به آمریکاییها اعتماد کنیم. به همین دلیل همهچیز باید دقیق، روشن و شفاف تعریف شود تا امکان رسیدن به توافق وجود داشته باشد.
ما در برابر جنگی بسیار سنگین علیه مردممان مقاومت کردیم و آنها نتوانستند به اهداف خود برسند. روشن است چیزهایی را که نتوانستند از راه نظامی به دست آورند، از طریق میز مذاکره هم به دست نخواهند آورد؛ مگر آنکه راهحلی برد ـ برد حاصل شود.
مذاکرات از نبود اعتماد رنج میبرد و همچنین از پیامهای متناقضی که از سوی آمریکاییها دریافت میکنیم. هر روز پیام تازهای مطرح میشود؛ حتی گاهی در یک روز دو پیام متفاوت صادر میشود و این خود مشکل بزرگی است و بر بیاعتمادی میافزاید.
ما همچنین میدانیم افرادی وجود دارند که تلاش میکنند مسیر دیپلماسی را منحرف کنند؛ جنگطلبانی که میخواهند آمریکا را بار دیگر وارد جنگی دیگر کنند. امیدوارم در نهایت عقلانیت و دیپلماسی پیروز شود و بتوانیم از مسیر گفتوگو به راهحلی مذاکرهشده برسیم، زیرا هیچ راهحلی جز مذاکره وجود ندارد.
در پاسخ به پرسشی درباره روابط هند با امارات، گفته شد که هند با کشورهای بسیاری روابط دارد و تصمیمگیری درباره این روابط به خود هند مربوط است.
عراقچی در پاسخ به پرسشی درباره روابط هند با امارات، گفت: هند با کشورهای بسیاری روابط دارد و تصمیمگیری درباره این روابط به خود هند مربوط است. آنچه برای ما اهمیت دارد، روابط خوب میان ایران و هند است؛ روابطی که ریشه در تاریخ و پیوندهای دیرینه سیاسی، اقتصادی و فرهنگی دو کشور دارد و ما مصمم هستیم این روابط را ادامه دهیم.
وزیر امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات ترامپ و شی جینپینگ مبنی بر اینکه ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند و همچنین ضرورت باز بودن تنگه هرمز، تأکید کرد که ایران نیز همین دیدگاه را دارد. ایران هرگز بهدنبال سلاح هستهای نبوده و این موضوع را با امضای توافق سال ۲۰۱۵ ثابت کرده است. برنامه هستهای ایران صلحآمیز بوده و ایران همواره آمادگی داشته برای اثبات صلحآمیز بودن آن اعتمادسازی کند.
وی درباره تنگه هرمز نیز گفت: خواست ایران باز بودن کامل این مسیر است. از نگاه ایران، تنگه هرمز باز است و همه کشتیها میتوانند از آن عبور کنند؛ بهجز کشتیهای متعلق به کشورهایی که با ایران در حال جنگ هستند. این کشتیها باید برای عبور با نیروهای نظامی ایران هماهنگی کنند تا از خطر مینها و موانع احتمالی در امان بمانند. ایران همانطور که به تعدادی از کشتیهای هندی برای عبور امن کمک کرده، آماده است به همه کشتیهایی که خواهان عبور امن و مطمئن هستند کمک کند. تأمین امنیت عبور کشتیها هم سیاست ایران است و هم در راستای منافع ایران قرار دارد. البته بهدلیل تجاوز آمریکا و ناامنیهایی که در منطقه ایجاد شده، شرایط مانند گذشته نیست؛ اما اگر این تجاوزها پایان یابد، اوضاع به حالت عادی بازخواهد گشت و ایران همراه با عمان برای تضمین عبور امن همه کشتیها از تنگه هرمز هماهنگی خواهد کرد. همانطور که همه میدانند، ایران و عمان دو کشور ساحلی در دو سوی تنگه هرمز هستند و این تنگه در آبهای سرزمینی دو کشور قرار دارد و میان آن آبهای بینالمللی وجود ندارد؛ بنابراین مدیریت این مسیر باید توسط ایران و عمان انجام شود و اکنون نیز دو کشور در حال رایزنی هستند تا سازوکاری مناسب برای اداره آینده تنگه هرمز و تضمین عبور امن همه کشتیها ایجاد شود.
خبرنگار پرسید: اسرائیل بهدلیل تجاوز به غزه و اشغال غیرقانونی سرزمین فلسطین مورد انتقاد قرار گرفته است، اما گفته شد یکی از کشورهای عضو نسبت به این موضوع ملاحظه یا تحفظ داشته است. آیا میتوانیم بدانیم آن کشور کدام بوده؟ همچنین در بیانیه هیچ اشارهای به تجاوز آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشده است. دلیل آن چیست؟
وزیر امور خارجه پاسخ داد: باید این سؤال را از رئیس این نشست بپرسید. پاسخگویی به این موضوع بر عهده من نیست، اما فکر میکنم همه میدانند کدام کشور مانع هرگونه موضعگیری علیه اسرائیل شد و این بسیار تأسفبار بود. همان کشور در حمله و تجاوز آمریکا و اسرائیل علیه ایران نیز به آنها کمک کرد؛ فضای هوایی، سرزمین و پایگاههای نظامی خود را در اختیار نیروهای آمریکایی و اسرائیلی قرار داد. از نگاه ما، آن کشور بهطور مستقیم در این تجاوز شریک بوده و باید مسئول شناخته شود.
خبرنگار: در دیدار با وزیر امور خارجه هند چه گفتوگوهایی داشتید؟ بهویژه درباره تنگه هرمز، با توجه به اینکه هنوز کشتیهای هندی در این منطقه حضور دارند و این مسئله بر قیمت انرژی در هند تأثیر گذاشته است.
عراقچی افزود: دیروز گفتوگوی کوتاه، اما بسیار خوبی با نخستوزیر مودی داشتم و امروز نیز نشست مفصلی با وزیر امور خارجه، آقای جایشانکار، برگزار کردیم. تقریباً درباره همه موضوعات، از جمله تنگه هرمز و وضعیت منطقه خلیج فارس، گفتوگو کردیم. باید بگویم مواضع ما تا حد زیادی به هم نزدیک است و نگرانیها و منافع مشترکی در این منطقه مهم داریم. ما به هماهنگی با همکاران هندی خود ادامه خواهیم داد. همانطور که گفتم، وضعیت تنگه هرمز بسیار پیچیده است و ما تلاش میکنیم به کشتیها کمک کنیم تا با امنیت عبور کنند. بهمحض اینکه تجاوزها بهطور کامل پایان یابد، شرایط به حالت عادی بازخواهد گشت.
عراقچی در پاسخ یک خبرنگار که پرسید همانطور که اشاره شد، در هند نگرانی زیادی درباره جریان انتقال نفت و گاز از خلیج فارس به هند وجود دارد. آیا ایران حاضر نیست با دهلینو به توافقی برسد تا حرکت مستمر کشتیهای هندی از خلیج فارس به هند تضمین شود؟ گفت: هند در گذشته یکی از خریداران نفت ایران بود، اما این روند بهدلیل تحریمهای آمریکا متوقف شد؛ تحریمهای یکجانبه و غیرقانونی آمریکا. ما طبیعتاً علاقهمندیم همکاریهای نفتی و انرژی خود را ادامه دهیم و آماده فروش نفت به هند هستیم. البته ملاحظات هند و پیامدهای تحریمهای آمریکا را درک میکنیم و در این زمینه مشکلی نداریم. تصمیم نهایی بر عهده دولت هند است. اما معتقدم بهمحض لغو تحریمها، بلافاصله میتوانیم به همان سطح تجارت گذشته بازگردیم. پیش از تحریمها، حجم تجارت میان ایران و هند بیش از ۲۰ میلیارد دلار بود. اکنون این رقم بسیار کمتر شده، اما همچنان در سطح چند میلیارد دلار قرار دارد. ایران و هند همواره روابط تجاری و اقتصادی خوبی داشتهاند و مطمئنم ظرفیت همکاری میان دو کشور بسیار بالاست و میتوانیم پس از رفع تحریمها نهتنها به سطح گذشته، بلکه حتی به سطحی بالاتر بازگردیم.
عراقچی ادامه داد: دیروز دیدار بسیار خوبی با سرگئی لاوروف داشتم. باید بگویم که ما همواره با دوستان روس خود در حال رایزنی بودهایم. روابط بسیار خوبی با روسیه داریم، یک شراکت راهبردی میان دو کشور برقرار است و همواره درباره مسائل بینالمللی، منطقهای و دوجانبه با یکدیگر مشورت کردهایم. حدود ده روز پیش، یعنی کمتر از دو هفته قبل، با رئیسجمهور پوتین در سنپترزبورگ دیدار داشتم و درباره همه مسائل، از جمله موضوعی که شما اشاره کردید، گفتوگو کردیم. ما از دوستان روس خود به خاطر پیشنهادشان و تمایلشان برای کمک به حل این مسئله (مواد) سپاسگزاریم. البته این موضوعی است که باید در جریان مذاکرات درباره آن تصمیمگیری شود. موضوع مواد غنیشده ما مسئلهای بسیار پیچیده است و اکنون با آمریکاییها به این نتیجه رسیدهایم که، چون در این مورد خاص تقریباً به بنبست رسیدهایم، بهتر است بررسی آن را به مراحل بعدی مذاکرات موکول کنیم؛ بنابراین فعلاً این موضوع در دستور گفتوگو یا مذاکره قرار ندارد، اما در مراحل بعدی به آن خواهیم پرداخت. زمانی که به آن مرحله برسیم، طبیعتاً رایزنیهای بیشتری با روسیه خواهیم داشت تا ببینیم آیا پیشنهاد روسیه میتواند کمکی به حل مسئله بکند یا خیر.
وزیر امور خارجه در ادامه افزود: مهمترین مسئله، بیاعتمادی یا نبود اعتماد از سوی ایران نسبت به آمریکاست و دلایل این بیاعتمادی نیز پیشتر توضیح داده شده است. مشکل دیگر، پیامهای متناقضی است که از سوی آمریکا دریافت میشود و باعث شده درباره نیت واقعی آنها تردید داشته باشیم. در این مذاکرات ما نسبت به جدیت طرف آمریکایی دچار تردید هستیم، اما هر زمان احساس کنیم که آنها جدی هستند و برای رسیدن به توافقی عادلانه و متوازن آمادگی دارند، قطعاً مسیر مذاکرات را ادامه خواهیم داد. در واقع بخشی از بیانیه نهایی نشست وزرای خارجه بریکس توسط یکی از کشورهای عضو که روابط ویژهای با اسرائیل دارد، متوقف شد و این مسئله بسیار تأسفبار است. ما با آن کشور مشکل خاصی نداریم و آن کشور نیز هدف ما در جنگ اخیر نبوده است. ما فقط پایگاهها و تأسیسات نظامی آمریکا را که متأسفانه در خاک آن کشور قرار دارند هدف قرار دادیم. تنها دلیل جلوگیری از صدور بیانیه نهایی، حمایت آن کشور از اسرائیل و آمریکا در تجاوز علیه ایران بود و این بسیار ناامیدکننده است. امیدوارم تا زمان برگزاری اجلاس سران، آنها به درک درستی برسند که ایران همسایه آنهاست. ما قرنها در کنار هم زندگی کردهایم و در آینده نیز باید در کنار یکدیگر زندگی کنیم. اسرائیل نمیتواند از آنها محافظت کند و آمریکا نیز قادر به تأمین امنیت آنها نیست؛ این مسئله در جریان همین جنگ ثابت شد. پایگاههای نظامی آمریکا و روابط آنها با اسرائیل، بهجای آنکه منبع امنیت باشد، به منبع ناامنی تبدیل شد. اینها واقعیتهایی است که آنها باید درک کنند و مطمئنم اگر مسیر عقلانیت را دنبال کنند، ایران را بهعنوان همسایه و شریکی خوب خواهند یافت. روند میانجیگری تاکنون شکست نخورده، اما در مسیر دشواری قرار دارد که عمدتاً به رفتار آمریکا و بیاعتمادی موجود میان دو طرف مربوط میشود. ما از هر کشوری که بتواند به روند حلوفصل کمک کند استقبال میکنیم، بهویژه چین. چین در گذشته نیز در ازسرگیری روابط ایران و عربستان نقش مثبتی ایفا کرده است. ما روابط بسیار خوبی با چین داریم و دو کشور شرکای راهبردی یکدیگر هستند. میدانیم که چینیها نیت خوبی دارند، بنابراین هر اقدامی که از سوی آنها برای کمک به دیپلماسی انجام شود، از سوی جمهوری اسلامی ایران مورد استقبال قرار خواهد گرفت. همچنین امیدواریم با پیشرفت مذاکرات، به نتیجه مطلوبی برسیم تا تنگه هرمز کاملاً امن شود و روند رفتوآمد کشتیها به وضعیت عادی با سرعت بیشتری انجام گیرد.
وزیر امور خارجه گفت: بندر چابهار یکی از نمادهای همکاری میان ایران و هند است و ما بسیار خرسندیم که هندیها نقش مهمی در توسعه این بندر ایفا کردهاند. در حال حاضر روند توسعه این بندر تا حدی بهدلیل تحریمهای آمریکا کند شده است، اما من اطمینان دارم که چابهار میتواند به دروازهای طلایی برای دسترسی هند به آسیای مرکزی، قفقاز و سپس اروپا از طریق این مسیر ترانزیتی تبدیل شود. همچنین این بندر برای کشورهای اروپایی، آسیای مرکزی و دیگر کشورها راهی برای دسترسی به اقیانوس هند فراهم میکند. چابهار بندری بسیار راهبردی و مهم برای ایران، هند و بسیاری از کشورهای دیگر است. به همین دلیل امیدوارم هند به فعالیتهای خود در بندر چابهار ادامه دهد تا این بندر بهطور کامل توسعه یابد و در خدمت منافع هند و دیگر کشورهای منطقه قرار گیرد. فکر میکنم هند، با توجه به اعتبار و جایگاه خوبی که دارد، میتواند نقش پررنگتری در این منطقه برای کمک به دیپلماسی، صلح و تقویت امنیت ایفا کند. هند تقریباً با همه کشورهای حاشیه خلیج فارس، چه در شمال و چه در جنوب آن، روابط دوستانه دارد؛ بنابراین ما از هر نقش مثبت و سازندهای که هند در این منطقه ایفا کند، استقبال میکنیم.
نظر شما