رونمایی از نسخه ۳۵۰ ساله شاهنامه فردوسی در مشهد

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مرکز خراسان رضوی، مشاور علمی مدیریت مخطوطات کتابخانه حرم رضوی در مراسم رونمایی این نسخه خطی شاهنامه گفت: با توجه به نوع کاغذ و مرکب استفاده شده در این نسخه، متون موجود در انتهای نسخه و ۶ ستونه بودن آن، این اثر متعلق به اواخر قرن یازدهم یا اوائل قرن دوازدهم هجری قمری است و قطع رحلی آن نشان می‌دهد که اثر برای شخصیت بزرگ و مهمی در هند، کتابت و در سال ۱۱۶۶ قمری وقف حرم رضوی شده است.

سید امیر منصوری افزود: این شاهنامه خطی به شماره ۴۱۲۷ در کتابخانه حرم رضوی به‌ خط نستعلیق خوش ۳۷ سطری در ۳۲۵ برگ نوشته شده و در دسترس اهل علم و ادب قرار دارد.

وی با بیان اینکه در حال حاضر ۳۴ مجلد خطی با محوریت شاهنامه در مرکز نسخ خطی کتابخانه آستان قدس رضوی موجود است، ادامه داد: بیشترین نسخه‌های شاهنامه که در سده‌های ۱۲ و ۱۳ هجری قمری کتابت شده در هند بوده است و بیشترین نسخه شاهنامه‌ های موجود در کتابخانه آستان قدس نیز در هند نگاشته شده است که به قرابت میان ایران و هند و ارادت واقفان هندی به این مجموعه، برمی‌گردد.

وی بیان کرد: قدیمی‌ ترین نسخه شاهنامه کتابت شده در هند موجود در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی که قدیمی‌ ترین شاهنامه تاریخ‌دار این کتابخانه نیز به شمار می‌آید، متعلق به سال ۱۰۶۷ هجری قمری است.

منصوری گفت: نخستین شاهنامه کتابت شده در خراسان، شاهنامه بایسنغری است. از این شاهنامه دو نسخه در کتابخانه و موزه ملی ملک، موقوفه فرهنگی آستان قدس رضوی و کتابخانه کاخ گلستان، وجود دارد.

وی افزود: بیشتر شاهنامه‌ ها درباری بوده یعنی به سفارش وزرا و پادشاهان کتابت شده است از نیمه دوم قرن دهم هجری قمری با افزایش میزان کاغذ و کاهش هزینه اتمام کتابت اثری همچون شاهنامه، «وراقان» نیز این اثر فردوسی را در هند نگاشته‌اند.

وی ادامه داد: مراسم رونمایی از نسخه خطی شاهنامه در دویست و هشتاد و نهمین برنامه سه‌شنبه‌های علمی و فرهنگی آستان قدس در کتابخانه مرکزی حرم رضوی برگزار شد.

فردوسی اوایل قرن چهارم هجری قمری (سال ۳۱۹ خورشیدی) در روستای «پاژ» از توابع توس خراسان، در خانواده‌ای دهقان چشم به جهان گشود و با پی افکندن اثری جاودانه و ماندگار از خود، پاسبان زبان شیرین پارسی شده و نام و یاد خود را در نسل‌های آینده ایران زمین ماندگار و محترم ساخت. او در اواخر قرن چهارم (سال ۳۹۷ خورشیدی) در ۷۸ سالگی چشم از جهان خاکی فرو بست و در زادگاه خویش در دل خاک آرام گرفت.

اثر منظوم «شاهنامه» پرآوازه‌ ترین سروده فردوسی و بزرگترین رزم نامه جهان محسوب می‌شود که به نوعی دربردارنده تاریخ ایران باستان است.