پخش زنده
امروز: -
لجبازی کودک تلاشی برای ابراز وجود و استقلالطلبی
یک روانشناس با اشاره به پدیده لجبازی در کودکان که گاه میتواند آرامش خانه را تحت تاثیر قرار دهد دلایل و روشهای مقابله با آن را تشریح کرد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان خوزستان، دکتر پگاه فرخ زاد بیان کرد: لجبازی کودک صرفا مقاومت در برابر خواستهها نیست؛ بلکه تلاشی، هرچند گاهی نامناسب، برای ابراز وجود و استقلالطلبی است.
وی با اشاره به اینکه این رفتار میتواند از قشقرقهای پر سر و صدا و حتی پرخاشگری متغیر باشد افزود: درک این نکته لازم است که لجبازی، بهویژه در سنین خاص، بخشی جداییناپذیر از فرآیند رشد و تکامل شخصیت کودک است؛ کودک از طریق لجبازی، در حال کشف خود، تواناییهایش و میزان تاثیرگذاریاش بر محیط اطراف است، با این حال، زمانی که این رفتار شدت یافته، به الگویی ثابت تبدیل شود و در عملکرد روزمره و روابط کودک اختلال ایجاد کند، نیاز به مداخله تخصصی دارد.
چرا کودک لجبازی میکند؟
فرخ زاد با اشاره به اینکه شناخت دلایل زمینه ساز لجبازی، به ما کمک میکند تا بتوانیم برخورد موثر با آن داشته باشیم اظهار کرد: تلاش برای استقلال و خودمختاری از جمله این دلایل است که این یکی از قویترین محرکهای درونی کودک است، چون او میخواهد احساس کند که کنترل دارد و میتواند تصمیم بگیرد، همچنین کودک برای جلب توجه نیز لجبازی میکند؛ گاهی لجبازی، راهی ناخودآگاه برای جلب توجه والدین است، حتی اگر این توجه از نوع منفی (مانند سرزنش) باشد، چون کودکی که احساس میکند دیده نمیشود، ممکن است به این رفتار روی آورد.
این عضو هیات علمی دانشگاه الگوبرداری را از دیگر عوامل عنوان کرد و گفت: کودکان مشاهدهگران دقیقی هستند که اگر آنها شاهد رفتارهای لجبازانه، جر و بحث، یا عدم سازش در بین والدین یا سایر اعضای خانواده باشند، احتمال تقلید این الگوها افزایش مییابد، همچنین پیامهای بدن شامل خستگی، گرسنگی و بیماری، تاثیر مستقیمی بر خلقوخو و آستانه تحمل کودک دارند، کودکی که خسته، گرسنه، یا بیمار است، به مراتب بیشتر مستعد بهانهگیری و لجبازی است.
وی به استرسهای زندگی اشاره کرد و ادامه داد: وقایع مهم زندگی مانند تولد فرزند جدید، اسبابکشی، شروع مهدکودک یا مدرسه، بیماری یکی از اعضای خانواده، یا تنشهای والدین، میتواند برای کودک استرسزا باشد و این استرس خود را به شکل لجبازی نشان دهد و البته برخی کودکان به طور ذاتی دارای اراده قویتر، سرسختی بیشتر و تمایل بیشتری به مقاومت در برابر تغییر یا خواستههای دیگران هستند که این ویژگیهای مزاجی میتواند لجبازی را تشدید کند.
فرخ زاد اظهار کرد: لجبازی کودکان اغلب در موقعیتهای خاصی تشدید میشود که درک علت در هر موقعیت، به ارائه راهکار مناسب کمک میکند.
این درمانگر کودک و نوجوان توضیح داد: لجبازی کودک برای از پوشک گرفتن و یا دستشویی رفتن، غذا خوردن، لباس پوشیدن و خواب از جمله این موارد محسوب میشود.
چگونه لجبازی کودک را کنترل کنیم؟
وی تاکید کرد: روش مقابله با لجبازی کودکان نیازمند ترکیبی از صبر، قاطعیت، خلاقیت و عشق است، اما باید مراقب باشیم که هدف، سرکوب استقلال کودک نیست، بلکه هدایت آن در مسیری سازنده است.
فرخ زاد از جمله روشهای کنترل لجبازی کودکان را شامل حفظ خونسردی و آرامش، درک علت رفتار، همدلی با کودک و درک احساسات او، ارائه گزینههای محدود برای انتخاب، نادیده گرفتن (برای رفتارهای خفیف و جلب توجه)، آموزش مهارتهای ضروری (حل مسئله و بیان احساسات)، وقت گذاشتن باکیفیت و اختصاصی، حواسپرتی و تغییر مسیر توجه به ویژه برای کودکان کوچکتر برشمرد.
چه زمانی باید به متخصص مراجعه کرد؟
این متخصص روانشناسی بالینی بیان کرد: هرچند لجبازی بخشی از رشد است، اما مشاهده برخی نشانهها مشورت با یک روانشناسی کودک را ضروری میکند.
وی گفت: در صورتی که لجبازی به شکل افراطی، بسیار شدید، مداوم و طولانیمدت ادامه دارد و با افزایش سن کودک بهبود نمییابد و یا با پرخاشگری شدید وغیرقابل کنترل نسبت به خود، دیگران (والدین، خواهر و برادر، همسالان) یا تخریب وسایل همراه است دریافت مشاوره میتواند در مدیریت این رفتارهای چالشبرانگیز کمک کند.
فرخ زاد ادامه داد: در موار دیگر اگر لجبازی به طور جدی در عملکرد روزانه کودک اختلال ایجاد کرده است به عنوان مثال امتناع کامل ازغذا خوردن و کاهش وزن، مشکلات شدید خواب، عدم همکاری در محیط مهدکودک یا مدرسه و یا تاثیر منفی شدیدی بر روابط خانوادگی گذاشته و باعث ایجاد استرس و درماندگی شدید در والدین شده است نیاز به مراجعه به مشاور کودک ضروری است.
نظر شما