نخستین «صحن بام» حرم مطهر رضوی، در حال ساخت
رواق امیرالمؤمنین (ع) حرم مطهر رضوی، با ایجاد «صحن بام»، برای نخستینبار امکان زیارت در پشتبام حرم را با چشمانداز گنبد مطهر فراهم میکند.
به گزارش
خبرگزاری صدا و سیما، مرکز خراسان رضوی، معاون طرح ساخت رواق امیرالمؤمنین (ع) گفت: این رواق، تبلور هنر اسلامی و مهندسی مدرن است؛ سازهای که در آن از تزئینات چوبی فاخر و الگوهای اصیل معماری خراسان استفاده شده است تا در عین نوسازی، هویت تاریخی و هنری حرم مطهر، حفظ شود.
محمد گلی به جزئیات فنی این طرح اشاره و اظهار کرد: رواق امیرالمؤمنین (ع) در مجموع ۱۳ هزار مترمربع زیربنا دارد که شامل هفت هزار مترمربع فضای سرپوشیده و شش هزار مترمربع فضای روباز است.
وی ادامه داد: آستان قدس رضوی در راستای توسعه فضاهای زیارتی و پاسخ به نیاز زائران بارگاه منور مهدوی، طرح عظیم رواق امیرالمؤمنین (ع) را با رویکردی نوآورانه در دست ساخت دارد و این طرح از بهمنماه ۱۴۰۲ آغاز شد که با بهرهگیری از پیوند میان اصالت معماری سنتی خراسان و تکنولوژیهای پیشرفته مهندسی، ۱۶ درصد به فضای زیارتی مسقف حرم مطهر امام رضا (ع) اضافه میکند.
این مسئول تصریح کرد: یکی از ویژگیهای منحصربهفرد این طرح، ایجاد «صحن بام» است که برای نخستینبار امکان زیارت در پشتبام حرم را با چشماندا مشرف به گنبد مطهر فراهم میکند و برای سهولت در تردد زائران به این بخش، استفاده از پلهبرقی، آسانسور و پلههای ارتباطی پیشبینی شده است.
گلی با تأکید بر دقت در طراحی این سازه افزود: طرح نهایی این رواق پس از بررسی در سه کارگروه نخبگانی و با مشارکت بیش از ۲۰ استاد برجسته معماری و هنرهای اسلامی به تصویب رسیده و هم اینک به دلیل عملیات عمرانی، نیمه جنوبی صحن جمهوری تبدیل به کارگاه شده، اما مسیر تردد زائران در نیمه شمالی همچنان باز است.
احیای هویت تاریخی با هنر چوب و معماری خراسان
معاون طرح ساخت رواق امیرالمؤمنین (ع) درباره ویژگیهای هنری این بنا، گفت: در طراحی این رواق از الگوهای معماری قدیم خراسان الهامگرفته شده است و تزیینات چوبی فاخر در سقف و ستونها، جلوهای خاص به آن میبخشد؛ همچنین برای حفظ بافت تاریخی صحن جمهوری، تمامی قطعات نمای سردر جنوبی بهصورت جزءبهجزء برداشت و شناسنامهدار شده است تا پس از ساخت ورودی جدید، مجدداً در جای خود نصب شود.
وی با اشاره به نورپردازی هوشمند در صحن بام، بیان کرد: طراحی نور در این بخش بهگونهای است که امکان زیارت شبانه را بدون ایجاد آلودگی نوری فراهم میآورد و فضایی آرام و معنوی را برای زائران ایجاد میکند. همچنین استانداردهای ایمنی بهدقت رعایت شده است تا در عین سادگی، بیشترین بهره بصری از گنبد مطهر حاصل شود.
عملیات مهندسی پیچیده؛ جابهجایی گلدسته ۲۱۰ تنی
گلی، یکی از دشوارترین مراحل این طرح را جابهجایی گلدسته تاریخی صحن جمهوری دانست و تصریح کرد: به دلیل قرارگیری بهشت ثامن در طبقات زیرین و ضرورت تقویت ستونها برای ساخت صحن بام، نیاز بود تا گلدسته ۳۵ متری با وزن ۲۱۰ تن جابهجا شود.
او ادامه داد: این عملیات حساس طی ۱۲ ساعت و بادقت انجام شد و گلدسته حدود ۶۵ متر انتقال یافت؛ با این اقدام، فاصله بین دو گلدسته صحن جمهوری از ۱۲۰ متر به ۵۰ متر کاهش یافت تا مسیر برای اجرای سقفهای جدید و رواق هموار شود.
تحولی بزرگ در تجربه زیارت
او تصریح کرد: طرح رواق امیرالمؤمنین (ع) شامل مراحل اجرایی متعددی از جمله شمعگذاری، اجرای اسکلت فلزی، نصب نمای چوبی و عایقبندی ضدحریق است که همگی باهدف ارتقای سطح کیفی خدمات به زائران دنبال میشود؛ با اتمام این طرح، ترکیب هنر اصیل و فناوریهای روز، تجربهای متفاوت و ماندگار از زیارت را در فضای ملکوتی حرم مطهر رضوی رقم میزند.